img

هوش مصنوعی در حال ایجاد تحول در صنعت سلامت همراه (Mobile Health)

/
/
/

در طی سال‌های اخیر، توسعه‌ی هوش مصنوعی و دسترسی به داده‌های پیشرفته‌تر، به یاریِ رشته‌ی پزشکی و درمان آمده تا این رشته بتواند جهش‌های بزرگی را در زمینه‌ی تحقیقات، تشخیص، و درمان انجام دهد. سلامت همراه از جمله قلمرو‌هایی است که بهره‌ی فراوانی را از این تکنولوژی برده است. الگوریتم‌های هوش مصنوعی، فن‌آوری حسگرها، و داده‌های پیشرفته، همگی در حال کمک به گوشی‌های هوشمند هستند، تا آن را به بستری برای مدیرت سلامت تبدیل گردانند.

انقلاب سلامت همراه(mHealth) و دستیاران سلامتِ دیجیتال، می‌توانند بانیان تحول بعدی، در صنعت بهداشت و درمان باشند. این مطلب در بهبودِ دسترسی به خدمات درمانی، افزایش بهره‌وری در فرآیند درمان، کاهش هزینه‌ها، و ایجاد فرصت‌هایی بی سابقه برای اقدامات پیشگیرانه کاملا مشهود می‌باشد.
به زودی این دستگاه‌هایی که ما همه روزه با خودمان به همه جا حمل می‌کنیم، می‌توانند به بخشی جدایی ناپذیر از یک زندگیِ سالم‌تر تبدیل گردند.

چگونه دستیاران هوشمند، بهداشت و درمان را بهبود می‌بخشند
در بطن انقلاب سلامت همراه(mHealth) دستیارانِ مجهز به هوش‌مصنوعی می‌باشند: ماموران سخن‌گویی که یا برنامه‌ای مستقل هستند، و یا اینکه می‌توانند به عنوان یک روبات چت کننده در پیام‌رسانی محبوب، یکپارچه سازی شوند. کاربران به مکالمه با این ماموران می‌پردازند، همانگونه که با یک دکتر واقعی به صحبت می‌نشینند، از علائمشان سخن می‌گویند، مثل از سردرد و یا دل درد خود شکوه می‌کنند. و همانگونه که یک دکتر عمل می‌کند، مامور هوشمند پرسش‌هایی تکمیل خواهد پرسید، به عنوان مثال درباره‌ی دیگر علائم احتمالی که ممکن است مطرح نشده باشند و به کاربران ارزیابی‌هایی منحصر به فرد درباره‌ی وضع سلامتشان، به همراه توصیه‌هایی برای گام نهادن در جهت بهبودی ارائه خواهند داد.
این دستیاران کمک کرده اند تا برنامه‌های سلامت همراه، از منابعِ ساده و ثابت اطلاعاتی، به بسترهایی هوشمند برای بهداشت پیشگیرانه‌ِ‌ِی منحصر به هر شخص، و یاری دهنده‌ای برای خودمراقبتی تبدیل گردند. الگوریتم‌های یادگیریِ ماشین، این برنامه‌ها را قادر می‌سازند تا داده‌های شخصیِ افراد، نظیر علائم و سابقه‌ی بیماری را تحلیل کرده، راهنمایی‌ها و پاسخ‌هایی مناسب سازی شده را برای هر فرد ارائه دهند. پردازش زبانِ طبیعی و ایجاد زبانِ طبیعی(NLP/NLG) سبب می‌شوند تا رابط‌های کاربریِ خشک و کلیشه‌ای، جای خود را به تعاملاتی دوستانه و منعطف، و تجربیاتی طبیعی‌تر بدهند.
Ada از جمله نرم‌افزارهای موبایلی است که با استفاده از چت‌بات‌های سخن‌گو به بیماران کمک می‌کند تا علائم خود را علت‌یابی کنند. در پشت کارآیی Ada، یک موتور اختصاصی برای استدلال کردنِ احتمالات وجود دارد که به پایگاه عظیمی از دانش پزشکی متصل می‌شود. این پایگاه سطح وسیعی از وضعیت‌ها، علائم، و یافته‌ها را پوشش می‌دهد. Ada از این موتور برای تحلیلِ داده‌های مرتبط به بیمار، سابقه‌ی پزشکی، علائم، عوامل خطرزا، و غیره می‌پردازد، و با استفاده از یادگیریِ ماشین همواره خود را بهبود بخشیده تا بتواند وضعیت بیمار را بهتر درک کند و ارزیابی‌های دقیق‌تری را ارائه دهد.
Your.MD نام یکی دیگر از دستیاران سلامت می‌باشد که برای کمک به بیماران در جهت یافتن دلایل علائم ناخوشی‌ها، از الگوریتم‌های هوش مصنوعی استفاده می‌کند. این دستیار هم به صورت نرم افزاری جداگانه، و هم به صورت افزونه‌ای برای بسترهای پیام رسانی چون، پیام‌رسان Facebook، Skype، و Telegram در دسترس می‌باشد. به نقل از Matteo Berlucchi مدیر عامل Your.MD، «هدف این کمپانی در اختیار قرار دادن مراقبت پیشگیرانه در دستان هر کسی است که صاحب یک گوشیِ تلفن همراه می‌باشد.»
تا این لحظه، Your.MD بستر خود بر روی Free Basics، طرحِ ابداعیِ Facebook، که برای فراهم کردن اینترنت برای مردم مناطق توسعه نیافته ایجاد شده است، قرار داده است. «برای کسانی که در جوامع روستایی زندگی می‌کنند، این سرویس می‌تواند دانش پرستاران و حوزه‌ی سلامت چنین نواحی را افزایش داده، تا بهتر به مردم محتاج به کمک‌های پزشکیِ مطمئن خدمت کنند.» Berlucchi این سخنان را ابراز می‌دارد.
در سال‌های اخیر، میزبانان دیگری نیز برای بسترهای مشابه در گوشه و کنار پدید آمده اند، که می‌توان به Melody از Baidu و Babylon Health، که یک شرکت نوپا در بریتانیا می‌باشد، اشاره کرد. همچنین برنامه‌های تخصصیِ دیگری همچون AiCure، که برنامه‌ی موبایلی مجهز به هوش مصنوعی و تحلیل تصاویر بوده وجود دارد، که برای بیمار مصرف داروهایش را کنترل می‌کند، و Flo، که یک برنامه‌ی بررسی کننده‌ی عادات ماهانه و تخمک گذاری می‌باشد، که از هوش مصنوعی سود می‌برند. Flo با بهره جستن از الگوریتم‌های یادگیریِ ماشین و شبکه‌های عصبی، خون ریزی ماهانه و سیکل تخمک گذاری را با دقت بالاتری پیشگویی کرده، که می‌تواند به تغییر زندگیِ بانوان و بهداشت شخصی آنها کمک شایانی نماید.

 

افزایش دسترسی به بهداشت و درمان
در سال ۲۰۱۵، سازمان جهانیِ سلامت و بانک جهانی گزارش کرد که بیش از ۴۰۰ میلیون نفر از مردم در سراسر دنیا، حتی به ابتدایی ترین خدمات بهداشت و سلامت نیز دسترسی ندارند. مطالعه‌ی دیگری که WHO(سازمان جهانی سلامت) انجام داده است، کمبود ۱۲٫۹ میلیونی نیروی انسانی در بخش سلامت را در دهه‌ی آینده پیشگویی می‌کند. با افزایش مداوم جمعیت کره زمین، این ارقام به نظر نمی‌رسند که کاهشی داشته باشند.
هوش مصنوعی می‌تواند تاثیر عظیمی در افزایش دسترسی به خدمات درمانی داشته باشد، علی الخصوص در کشورهای توسعه نیافته، که کمبودها شدیدتر می‌باشند.
«یکی از بزرگترین چالش‌هایی که بیماران با آن روبه‌رو هستند، همین عدم دسترسی به پزشکان و تکنسین‌ها می‌باشد.» Morris Panner، مدیر عامل Ambra Health، که یک شرکتِ نرم‌افزایِ فعال در زمینه‌ی داده‌های پزشکی و مدیریت تصاویرِ در فضای ابری است، ابراز می‌دارد. «ماشین‌ها از عهده‌ی برخی کارها بهتر بر می‌آیند، و با واگذار کردن این امور به آنها، مثل اسکن تصاویر به منظور یافتن چیزهای غیرمعمول، پزشکانی که از منابع و زمان محدودی برخوردار هستند، قادر می‌شوند که تعداد بیشتری از مردم را مداوا کنند.»
در حالی که هوش مصنوعی نیروی است که مسبب بهینه‌سازی در نرم‌افزار سلامت می‌شود، مهمترین عامل تاثیرگذار در گسترش دسترسی به این سیستم، پردازش همراه و اتصال به اینترنت می‌باشد.
«با افزایش ضریب نفوذ دستگاه‌های همراه، و تعداد استفاده کنندگان که تا سال ۲۰۲۰ تخمین زده می‌شود که به رقم ۶٫۱ میلیارد خواهد رسید، فرصت روزافزونی برای هوش مصنوعی و برنامه‌های سلامت همراه وجود دارد تا امکانات نوینی را در جهت دسترسی به خدمات درمانی در کشورهای عقب مانده فراهم آورند» دکتر Claire Novorol، یکی از موسسان و مدیر بخش پزشکی در Ada ابراز می‌دارد. «با شکستن مرزهای فیزیکی و برطرف کردن کاستی‌ها، هوش مصنوعی و امکانات سلامت همراه پتانسیل این را خواهند داشت که منابع قابل اشتراک گذاریِ جهانیِ و دسترسی به درمان را افزایش دهند.»

 

مزایای دستیاران بهداشت و درمان برای جوامع پیشرفته
بر خلاف متخصصینِ حوزه سلامت که تنها یک نفر را می‌توانند در لحظه معاینه کنند، دستیارانِ هوشمند خودکارِ سلامت، می‌توانند میلیون‌ها نفر را در آنِ واحد مورد معاینه قرار دهند. این چنین مزایایی تنها به مناطق محروم محدود نخواهد شد.
«حتی در جوامعی که از سیستم سلامت پیشرفته‌تری برخوردار هستند، کمبود منابع در کنار پیچیده‌تر شدن علم پزشکی، می‌تواند به جمع آوریِ اطلاعات ناقص، تشخیصِ ناصحیح، و کمبود زمان لازم برای برقراری ارتباط میان بیمار و پزشک که قسمت اعظم درمانی موثر می‌باشد، منجر شود.» دکتر Novorol ابراز می‌دارد.
Berlucchi مدیر عامل Your.MD معتقد است که دستیاران سلامت همراه(mHealth) در آینده به انتخابی محبوب در میان کشورهای توسعه یافته تبدیل می‌شوند، که در آنها میانگین زمان انتظار برای ملاقات با پزشکان ۱۸٫۵ روز می‌باشد، و زندگیِ پرمشغله و حرفه‌های پرزحمت، مراجعه به مطبِ پزشکان را در هنگام نیاز، دشوار می‌سازد.
مطالعاتِ تازه نشان می‌دهد که برنامه‌های سلامت، در حال کسب اعتماد بیشتر از جانب استفاده کنندگان می‌باشند، زیرا که این برنامه‌ها رفته رفته هوشمندتر و بهینه‌تر می‌شوند. صرف نظر از سلامت بهبود‌یافته، برنامه‌های شخصی‌سازی شده، سبب کاهش در مخارج کلیِ بهداشت و سلامت خواهند شد، که از جمله هزینه‌های سنگین در هر کشوری محسوب می‌گردد.
«هزینه‌های سنگین به طرز چشمگیری کاهش خواهند یافت، اگر چنانچه هر گونه تصمیم غیرضروری، وقت‌گیر، یا اشتباهی از سیستم خارج شود.» Berlucchi ابراز می‌دارد، و توضیح می‌دهد که دستیاران هوشمند می‌توانند اقتصاد بهداشت و سلامت را برای سرویس‌های ملیِ بهداشت و درمان توسط کاهش دادن تقاضا، به طرز چشمگیری کم کند.
برای نمونه، یک گزارش در سال ۲۰۱۱، که توسط سرویس ملی سلامت بریتانیا منتشر شد نشان می‌دهد که، ۵۷ میلیون ویزیت انجام شده توسط پزشکان عمومی، تنها شامل بیماری‌های جزئی بوده است که امکان درمان آنها از طریق خودمراقبتی وجود داشته است. خودمراقبیِ هوشمند همچنین می‌تواند خسارت‌های ناشی از قرار ملاقات‌های از دست رفته را نیز کاهش دهد.
Berlucchi می‌گوید، « برای شرکت‌های بیمه، این امکان پدید می‌آید که به طور دقیقی بهترین شیوه‌ی درمان را برای مشترکین خود انتخاب کنند(برای مثال انتخاب میانِ عمل زانو، یا انجام فیزیوتراپی)، بدین ترتیب هزینه‌های کلی خود را کاهش می‌دهند، که ثمره‌ی آن ارزان تر شدن نرخ آنها برای شرکت‌ها و اشخاص حقیقی خواهد بود.»

 

کم کردن مخاطرات و آسیب‌های معاینات صورت گرفته توسط خود بیمار
به دلیل وجود گنجینه‌ای بزرگ از اطلاعات در فضای وب، مردم اغلب به تحقیق در رابطه با وضعیت سلامت خودشان می‌پردازند. هر ساله، گوگل و دیگر موتورهای جست و جو با میلیاردها پرسمان، که پیرامون علائم بیماری‌ها می‌باشند، روبه‌رو می‌گردند.
اما موتورهای جست و جو مثل دکترها فکر نمی‌کنند؛ آنها مسائل پیرامونی و وضعیت سلامتیِ بیمار را درک نمی‌کنند. و البته قادر به انجام اقدامات اورژانسی(تریاژ) نیستند، پرسیدن سوالات تکمیلی، تشخیض شدت علائم، و دادن توصیه‌های منحصر به فرد نیز از جمله‌ی نقصان‌ها می‌باشند. بنابراین، نتایجی که این موتور‌های جست‌وجو ارائه می‌دهند، اغلب منجر به گیج‌تر شدن بیماران می‌شوند، تا اینکه کمکی به آنها کرده باشند.
«مشکل اصلی در رابطه با معاینات انجام شده توسط خود بیمار و درمانِ مبتنی بر جست‌وجوی آن‌لاین، حجم سیل آسای اطلاعات و عدم توانایی در یافتن آنچه که مفید است می‌باشد، و تمییز دادن میان اطلاعات موثق و ناموثق نیز معضل دیگری است.» دکتر Novorol از Ada ابراز می‌دارد.
«وب تنها اطلاعاتی را در اختیار فرد قرار می‌دهد که از لحاظ معنایی با علائم وی مربوط هستند. هیچ سندی از سابقه‌ی پزشکی بیمار یا شرایطش با این داده‌ها منطبق نمی‌گردد،» Ron Gutman، مدیر عامل HealthTap، که یک موسسه‌ی سلامت دیجیتالی برای کمک به برقراریِ ارتباط میان پزشکان و بیماران در سراسر دنیا می‌باشد، می‌افزاید.
در تضاد با موتورهای جست‌وجو، دستیاران سلامت همراه، از اطلاعات واقعیِ پزشکی بهره می‌جویند و تمرکز خود را بر روی ریشه‌ی دلایل پدید آمدن علائم در هر شخص می‌پردازند، تا بتوانند به اطلاعاتی کاربردی و شفاف دست یابند که منجر به ارائه‌ی راه حل خواهد گردید. HealthTap در نظر دارد تا موقعیت را با Dr.A.I.، که یک برنامه‌ی موبایل اورژانس مجازی می‌باشد و مجهز به هوش مصنوعی نیز بوده، در میان بگذارد. بیماران می‌توانند با این برنامه از طریق ویدئو، متن، یا صدا ارتباط برقرار کنند. Dr.A.I. به وسیله‌ی ترکیب اطلاعت شخصی بیمار با سطحی از پس زمینه‌ی پزشکی، سعی در تحقیق درباره‌ی علائم می‌کند، و شیوه‌های درمانیِ شخصی سازی شده و پزشکانه‌ای را ارائه می‌دهد.
«دستیاران پیشرفته‌ی هوشمند، این پتانسیل را دارند که برخی از نقایص معاینه‌های برپایه‌ی جست‌وجوی آن‌لاین را برطرف کنند، که این امر با فراهم آوردنِ شیوه‌ای مرحله به مرحله برای کاربران، و ارائه‌ توصیه‌های پزشکیِ مرتبطی که توسط منابع و متخصیص علم پزشکی مورد تایید هستند، انجام پذیرفتنی است.» Norovol ابراز می‌کند.
دستیاران هوشمند می‌توانند شکاف تحقیق آن‌لاین را پر کنند و انتخابی ایمن‌تر، شفاف‌تر و قابل اطمینان‌تری را تقدیم کاربران می‌کنند. «چیزی که ما در حال رویت هستیم، تحول دستیاران هوشمند از یک روبات سخن‌گوی ساده، به نوعی از مکالمه می‌باشد که انگار شما با یک دکتر خوب دارید انجام می‌دهید، پرسیدن سوالات پر جزییات و رسیدن به نتایجی معنادار، که در برابر مواردی که در دنیای واقعی رخ داده‌اند و کتابخانه‌های پزشکی که تعداد بیشماری از علائم و موقعیت‌ها را پوشش می‌دهند مقایسه می‌شوند، و یادگیری از طریق مختصصین پزشکی، همگی از ویژگی‌های این دستیاران می‌باشند.» Norovol می‌گوید.

 

هوش مصنوعی در حال حاضر جای دکتر شما را نخواهد گرفت
در رابطه با توسعه‌ی هوش مصنوعی، این ترس عمومی وجود دارد که آنها انسان‌ها را به سمت بیکاری سوق می‌دهند. اما توسعه‌دهندگان دستیاران mHealth، عقیده دارند که پزشکان و پرستاران نبایستی نگران باختن شغل خود به هوش مصنوعی باشند.
«پزشکان و پرستاران هنوز واجد یک سری مزایای مهم و یگانه دربرابر دستیاران هوشمند سلامت همراه می‌باشند.» Berlucchi از Your.MD می‌گوید. «آنها دلسوزی دارند؛ به شما نگاه می‌کنند؛ به صورت فیزیکی شما را ارزیابی می‌کنند، به تنفس شما گوش می‌کنند، درون گوش‌هایتان را نگاه می‌کنند، آزمایش خون می‌گیرند.هیچ کدام از این کمک‌های معاینه، در حال حاضر در درمان پیشگیرانه‌ی ابزارهای خودمراقبتی وجود ندارند. پس از این زاویه، پزشکان و پرستاران دامنه‌ی بسیار گسترده تری از مشاهدات داده برداری را در اختیار دارند، تا بتوانند شما را مورد معاینه قرار دهند»
در واقع، بسیاری از این بسترها به بیماران گوشزد می‌کنند که چه وقت بایستی به دیدن یک پزشک و یا یک متخصص بروند، و ساز و کارهای لازم جهت برقراری ارتباط با این متخصصین را برای بیمار فراهم می‌آورند. قابلیت OneStop نرم‌افزار Your.MD، کاربران را قادر می‌سازد تا سرویس‌های قابل اعتماد و مورد نیازشان را چه در بخش خصوصی، و چه در بخش دولتی پیدا کنند، تا بتوانند سلامت خود را هر چه سریع تر بازیابی کنند. Ada و Babylon Health نیز از طریق نرم افزار خود، بسته به تقاضای کاربر، دسترسیِ به پزشکان حاذق را برای وی فراهم می‌آورند. Ada از طریق ارزیابیِ هوشمندِ علائم، دکتر را در جریان وضعیت بیمار قبل از اینکه با وی ملاقات داشته باشد، قرار می‌دهد.
با همه‌ی تفاسیر، نکته‌ای که غیره قابل انکار می‌باشد این است که، توسعه و پیشرفت دستیاران هوشمند سلامت و بهداشت قطعا رابطه‌ی میان پزشک-بیمار را در جهت بهتر، متحول خواهد کرد.
«فن‌آوری بیمار را قادر خواهد ساخت تا کنترل بیشتری را در اختیار داشته باشد، مسئولیت بیشتری را به عهده بگیرد و مالکیت داده‌ها و سلامتی خود را تصاحب کند، که بسیار از اینها به سادگی از خانه امکان پذیر هستند، که سبب می‌شود در وقت پزشکان صرفه جویی شود، تا آنها بتوانند بر روی آنچه بیشترین اهمیت را دارد تمرکز کنند، انسان دوستی، جلوگیری، و درمان وضعیت‌ها و بیماری‌های مزمن،» دکتر Norovol، موسس Ada ابراز می‌کند. «سلامت و درمان این پتانسیل را یافته است که از درمانی انفعالی، به درمانی شخصی تر، بر محور پیشگیری و زندگیِ با کیفیت تغییر یابد.»
Ron Gutman از HealthTap اظهار عقیده می‌کند که دستیارانِ هوشمندِ جمع آوریِ داده می‌توانند در جهت بهبود ارتباط بین فعالان حوزه‌ی سلامت و بیماران نقش ایفا کنند. «پیشرفت بیمار می‌تواند با طیف وسیعی از افراد تیم درمان از طریق یکپارچه سازی با سوابق پزشکی الکترونیکی به اشتراک گذارده شود،» Gutman می‌گوید. «اینگونه به فعالان حوزه‌ی سلامت کمک می‌شود تا زمان کمتری را برای ارتباطات غیرضروری صرف کنند، و در عوض انرژی خود را بر روی درمانی دلسوزانه معطوف سازند.»
« همانگونه که اتوماسیون در بسیاری از صنایع، از تولید گرفته تا کشاورزی، اتفاق افتاد، ما شاهد رویدادی مشابه در سلامت و درمان نیز خواهیم بود،» Panner، مدیر عامل Ambra Health می‌گوید. «بدین ترتیب انسان‌ها قادر خواهند بود تا به انجام کارهایی بپردازند که در آنها احساسات والای انسانی دخیل هستند، کارهایی که قضاوت کردن جزئی اساسی از آنها به شمار می‌رود، اینها کارهایی هستند که تنها انسان‌ها به خوبی از عهده‌ی انجامشان بر می‌آیند.
آیا هوش مصنوعی سرانجام جاگزین پزشک شما خواهد شد؟ ما قادر به پاسخ دادن به این سوال تا زمانی که هوش مصنوعی به سطحی از هوش انسانی یا عمومی نرسد، نخواهیم بود. با این وجود، هوش مصنوعی به ایفای نقش مهم خود در جهت توسعه‌ی تحقیقات پزشکی و نوآوری، ادامه خواهد داد.
«حوزه‌ی سلامت و درمان تبدیل به چیزی خواهد شد که بیشتر یادآور علم داده می‌باشد، یعنی وضایف تکراری و پیش پا افتاده‌ای مثل گرفتن اطلاعات بیمار، نوشتن گزارش و کارهایی از این دست، به روندی خودکار تبدیل خواهند شد، و پزشکان خیلی به دانشمندان علوم داده شبیه خواهند شد، که بایستی قادر به تفسیر داده‌ها باشند، و سپس بتوانند این داده‌ها را به راه حلی برای درمان بیماران تبدیل نمایند.» دکتر Norovol معتقد است.

1 نظرات

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

It is main inner container footer text