img

در کامپیوتر شما چه اتفاقاتی می افتد؟؟

/
/
/

نگاهی به کارهای داخلی ویندوز از طریق Task Manager

 

آیا تا به حال بهاینکه داخل ویندوز شما چه می گذرد فکر کرده اید؟ اگر کامپیوتر شما کند کار میکند، پس حتما به آن فکر نکرده اید. این زمانی اتفاق می افتد که کارها اشتباه پیش می روند ( کامپیوتر شما مثل یک حلزون شده و یا دائما پیام های خطای برنامه هایی که کار نمی کنند نشان داده می شود) زمان آن رسیده که مقداری توجه به خرج بدهید. ابزار های بسیاری هستند که به شما قول افزایش سرعت کامپیوتر، برطرف کردن خطاها را می دهند،انگار که همه چیز مثل روز اول می شود، اما برای این کار همیشه ریسک و خطر این وجود دارد که کامپیوتر خود را در معرض خطر برنامه هایی قرار دهید که شناختی از آنها ندارید و دقیقا به شما نحوه عملکرد خود را توضیح نمی دهند
. این نکته را در نظر بگیرید که پاک کردن رجیستری، به تنهایی و به هر میزان که باشد سرعت کارها را بالا نمی برد و اغلب باعث به وجود آمدن مشکلاتی می شود که نمی توانید بدون بازیابی کردن و یا در حالت بدتر حتی با نصب مجدد ویندوز آنها را بر طرف کنید.
شاید در جهان پس از حقیقت زندگی میکنیم اما کامپیوتر شما به هیچ کدام از اینها اهمیت نمی دهد. دانش قدرت است و درک نحوه کار ویندوز به شما کمک می کند تا دیدی عمیق به درون کامپیوتر خود داشته باشید و بدانید دفعه بعدی که کامپیوتر شما کند شد چه کار باید انجام دهید. در این مقاله ما قصد داریم نگاهی نزدیک به برنامه ها، فرایند ها، مدیریت ها و خطرهایی که کامپیوتر شما با آنها روبرو است خواهیم انداخت. به شما خواهیم گفت چطور همه چیز در کنار هم قرار می گرند تا به شما کمک کنند بفهیمد در کامپیوتر شما چه خبر است.
با نگاهی به Task Manager برنامه های اضافی را حذف خواهیم کرد، ترفند هایی را به شما یاد خواهیم داد که با آنها می توانید برنامه هایی که از کار افتاده اند را بازیابی کنید. اگر بخواهید عمیق تر پیش برویم با هم نگاهی خواهیم انداخت به Process Explorer که درباره فرایند های درحال اجرا اطلاعاتی به ما دهد هم برنامه هایی که در زمینه فعالند و هم در پس زمینه. خواهید فهمید چطور منابع سیستم خود را خالی کرده و کمی سرعت کار سیستم را بالا ببرید.
همچنین نگاهی خواهیم انداخت به ابزارهای دیگر که به شما در بازبینی و بر طرف کردن مشکل های کامپیوتر کمک خواهد کرد. اما الان وقت آن است که خود را با ابزار ها و نکاتی که برای بهتر کردن کار کامپیوتر خود لازم دارید مسلح کنید.
تمرکز اصلی ما در این مقاله بر روی برنامه ها و فرایند هایی است که در زمان استفاده شما از ویندوز فعال هستند. که شامل اپلیکیشن ها، بازی ها و برنامه های دیگری است که خودتان آنها را فعال می کنید مثل فرایند هایی که در پس زمینه اجرا می شوند مانند Windows Service ، ویژگی های خودکار نرم افزارهای امنیتی، و حتی خود File Explorer.
ویندوز از ابزارهای داخلی خود برای نظارت (تا حدودی) و مدیریت های داخلی خود استفاده می کند : Task Manager .
ابزار Task Manager در نسخه اخیر ویندوز تبدیل به ابزاری بسیار قدرتمند شده و با کلیک راست بر روی Taskbar فعال می شود. نمای پیش فرض آن تنها برنامه های در حال اجرا را نشان می دهد و با کلیک راست بر روی هر برنامه می توانید آن را ببندید و یا به آن برنامه منتقل شوید. توجه کنید که گزینه “Always on top” تنها این امکان را می دهد که پنجره Task Manager روی همه پنجره های دیگر نشان داده شود و پشت آنها پنهان نشود.
برای دسترسی به ویژگی های بیشتر Task Manager، بر روی “More details”کلیک کنید تا همه چیز را در پنجره ایی با چند سربرگ ببینید. سربرگ اصلی Processes و برنامه های درحال اجرا روی کامپیوتر است. به صورت پیش فرض این قسمت به سه گروه تقسیم می شود: Apps که برنامه هایی است که شما از طریق فایل آنها را از طریق File Explorer اجرا کرده اید، background Processes برنامه های غیر ویندوزی هستندکه در پس زمینه ویندوز در حال ارا شدن هستند، Windows Processes هم اشاره به فرایند های هسته ایی مربوط به ویندوز دارد.
می توانید چهار ستون اطلاعات اظافه را با عنوان های CPU، Memory، Disk و Network ببینید. این ها نشان دهنده میزان استفاده ی فرایند ها هستند. می توانید با کلیک بر روس هر سربرگ و تغییر ترتیب چینش ستون ها بر اساس آنها، به سرعت ببینید کدام فرایند و پردازش به شدت از منابع سیستم استفاده می کند. زمانی که آن را پیدا کردید، می توانید تصمیم بگیرید که این برنامه یا پردازش بسته بشود یا نه، اگر از نامش آن را تشخیص ندادید می توانید روی آن راست کلیک کرده و گزینه Properties و سپس Details را انتخاب کنید تا توضیحات بیشتری درباره آن به دست آورید و یا می توانید گزینه “Search online” را برای جست و جو از طریق Bing برای نام پردازش و نام فایل اجرایی آن انتخاب کنید.
نکته: برنامه های ذخیره در فضای ابری، اغلب بخش زیادی از منابع موجود شبکه را به خود اختصاص می دهند، که می تواند منجر به عملکرد ضعیف شود. زمانی که توانستید برنامه مقر را در Task Manager پیدا کنید، تنظیمات آنها را باز کنید و به دنبال قسمتی برای اعمال محدودیت روی سرعت دانلود و آپلود آنها بگردید ( برای مثال در OneDrive کاربر باید به قسمت Settings و سپس سربرگ Network برود).

باز یابی برنامه های مسدود شده
اگر برنامه ایی پاسخگو نیست ممکن است پردازش آن در Task Manager مشخص شده باشد ( در اینجا، می توانید با انتخاب آن و زدن دکمه “End Task” آن را ببندید). اگر آن برنامه خیلی حیاتی باشد می توانید آن را با کلیک راست کردن و انتخاب “Go to details” بازیابی کنید. این کار شما را به قسمت سربرگ Details می برد جایی که پردازش ها با اطلاعات بیشتری لیست شده اند ( وضعیت آنها – در حال اجرا یا متوقف شده- کاربری که آنها را اجرا کرده – معمولا خود شما، سیستم یا یک سرویس مشخص است- و یک PID ( ID پردازش).
برای از بین بردن برنامه ایی که اجرا نمی شود از این لیست، باید دوباره روی آن راست کلیک کرده و گزینه “Analyze wait chain” را بزنید. این کار برنامه هایی را که برای استفاده از منابعی که در جای دیگری استفاده می شوند برای شما لیست می کند. پایان دادن به یکی از آنها می تواند برای خالی کردن فرایند اصلی کمک زیادی بکند ( برای مثال م این کار را در Firefox زمانی که یک تب به تنهایی پاسخگو نیست انجام می دهیم).
در قسمت سربرگ Details گزینه های کاربردی دیگری وجود دارند ( در این قسمت می توانید به گزینه برنامه های قفل شده اولیت بدهید که باعث توقف فرایند پردازش برنامه ایی خاص که کل سیستم را در برگرفته و همه چیز را کند کرده می شود). برای این کار به آسانی بر روی پردازش قفل شده کلیک راست کرده و ابتدا گزینه Priority و سپسBelow Normal را انتخاب کنید. حتی می توانید اگر فکر کردید که به توجه بیشتری نیاز دارند می توانید به آنها اولویت بیشتری بدهید.اما توجه کنید به هیچ کدام نباید اولویت “Realtime” را بدهید چرا که باعث می شود ویندوز برای بر طرف کردن آن کاملا متوقف شود.
گزینه دیگر “Set affinity” است. این تنظیم مشخص می کند کدام برنامه یا سرویس از کدام هسته CPU استفاده کند اگر CPU دو هسته ایی یا بیشتر داشته باشید، اگر برنامه های قدیمی که در دوران CPU های تک هسته ایی طراحی شده اند را محدود به استافده از یک هسته CPU کنید، متوجه خواهید شد که بهتر از حالتی که از همه هسته های CPU استفاده می کنند کار خواهند کرد. با این حال، در اغلب موارد متوجه خواهید شد که ویندوز به خوبی می تواند منابع را به برنامه ها اختصاص دهد.

 

واژه شناسی فرایند ها
برنامه ها(Programs)، پردازش ها (Process) ، ابزارها (Handles) و فرآیندها (threads) چه هستند و چطور به هم مربوط می شوند؟ این موارد می توانند گیج کننده باشند مخصوصا زمانی که Task Manager و System Explorer برنامه های درحال اجرا، پردازش ها و فرآیند ها را ارائه می دهند، پس مقداری توضیح لازم است.
برنامه ها مجموعه ای از فایل ها هستند که برای فراهم کردن ابزارها و کاربردها که روزانه از آنها استفاده می کنید ترکیب می شوند از یک مرورگر وب یا مجموعه های آفیس گرفته تا بازی ها. این موارد شامل برنامه های خود ویندوز هم که به صورت خودکار کار می کنند ( مثل File Explorer) و سرویس های سطح پایین که در پس زمبنه برای فراهم کردن ویژگی هایی مثل شبکه و بروزرسانی های خودکار.
پردازش ها منابع را برای اجرای یک برنامه فراهم می کنند و در “Virtual address space” ذخیره می شوند ( بخشی رزرو شده در RAM). شامل برنامه، ابزارهای فعال سیستم که منابع مورد نیاز (مثل فایل های DDL) و همچنین محیط متغیر ها را تعیین می کنند، می شود. پردازش ها مجوز های امنیتی دارند که سطح دسترسی آنها با سیستم را علاوه بر مشخصه یکتای فرآیند (PID) را مشخص می کنند.
به آنها درجه اولویت هم داده می شود که مشخص می کند هر پردازش نسبت به سایر پردازش ها چقدر سریع تر انجام شود. حداقل و حداکثر (Working set size) هم برای این تعیین می شوند که مشخص کنند که هر پردازش چه مقدار از حافظه فیزیکی را نیاز دارند. هر پردازش به چند فرایند تقسیم می شوند که به ویندوز امکان تخصیص CPU بین پردازش ها را می دهند. هر فرایند می تواند بخشی از کدهای پرازش ها را اجرا می کند و منابع و فضای آدرس های مجازی را به اشتراک می گذارد. آنها ویژگی های خود را دارندمثل مشخص کننهای خاص و ابزارهای اختصاصی، انها یک برنامه را آغاز و متوقف می کنند پس همه آنها همزمان اجرا نمی شوند.

 

راه اندازی تمیز و مرتب
یکی دیگر از سربرگ های Task Manager که اهمیت زیادی دارد “Start-up” است. در این قسمت نه تنها می توانیم لیستی از برنامه هایی که همزمان با شروع کار ویندوز اجرا می شوند، بلکه دارای قسمتی با عنوان “Start-up impact” که برنامه ها را به ترتیب استفاده از منابع به ترتیب High, Medium یا Low دسته بندی می کند. اگر زمان راه اندازی و اجرای کلی عملکرد کامپیوتر کند است به آن برنامه هایی که به عنوان High دسته بندی شده اند توجه کنید، جلوگیری از آغاز به کار آنها همراه با ویندوز می تواند این مشکل را برطرف کند (بر روی برنامه کلیک راست کرده و گزینه Disable را انتخاب کنید).
سربرگ دیگر Task Manager به شما امکان نظارت در لحظه برروی عملکرد سیستم به صورت نمودارها می دهد، علاوه بر این می توانید بر برنامه هایی که از طریق Windows Store نصب کرده اید به وسیله اندازه گیری میزان استفاده از منابع در طول زمان نظارت کنید (“App history”). سربرگ Users برای زمانی مفید و کاربردی است که دو یا چند کاربر به صورت همزان در سیستم وارد شده اند و لیستی از برنامه هایی که هر کدام اجرا کرده اند را نشان می دهد.
در پایان سربرگ Services نسخه ایی خلاصه تر و کوتاه تر از پردازش های سطح پایین که در خال اجرا هستند یا متوقف شده اند را نشان می دهد. می توانید از اینجا به صورت دستی آنها را آغاز، متوقف کرده و یا مجددا راه اندازی کنید، اما برای کنترل بر جزیات کوچکتر (مثل تنظیم کردن تنظیمات راه اندازی یک سرویس) روی سرویس راست کلیک کرده و گزینه Open Services را انتخاب کنید.

ابزار Process Explorer
ابزار Task Manager ویندوز ۱۰ راه زیادی طر کرده تا به شما این امکان را بدهد که نگاهی دقیق به داخل سیستم خود داشته باشید؛ همانند ابزارهایی که با سرعت، و کارایی برنامه ها و پردازش هایی که پاسخ گو نیستند سر و کار دارند. اما به وسیله گزینه Help در قسمت Process Explorer می توانید نگاهی عمیق تر به سیستم خود داشته باشید، ابزاری رایگان که توسط تیم Sysinternal مایکروسافت ارائ شده است. می توانید در باره آن در آدرس https://technet.microsoft.com/en-us/sysinternals/processexplorer.aspx بیشتر بخوانید، این ابزار کاملا پرتابل بوده و می توانید آن را مستقیما از داخل مرورگر خود اجرا کنید ( برای این کار به آدرس
https://live.sysinternals.com/procexp.ese
بروید).
ما فرض می کنیم که شما دانلود را انجام داده اید: پس از پایان دانلود بر روی ProcessExplorer.zip کلیک راست کرده و Properties را انتخاب کنید، تیک باکس Unblock را زده و بر روی Ok بزنید. حال محتویات آن را از حالت زیپ خارج کرده و برروی procexp.exe یا procexp64.exe (بسته به نوع سیستم خود) کلیک راست کرده “Run as administrator” را انتخاب کنید. این ابزار به دسترسی خیلی بالایی احتیاج ندارد اما اگر بخواهید نگاهی کامل به درون سیستم خود بیاندازیدباید این کار را بکنید (Run as administrator) تا هر جا که لازم بود به راحتی پیش بروید.
Process Explorer یک تک پنجره باز می کند. گزینه منو Options را باز کنید و “Hide When Minimized” و “Allow Only One Instance” را تیک بزنید. گزینه اول این امکان را می دهد زمانی که Process Explorer را می بندید یا مخفی می کنید به قسمت اخطارها در Taskbar برود؛ جایی که نمودار لحظه ایی به شما اجازه می دهد بر روی استفاده ها و کارهای CPU نظارت کنید (موس خود را روی آن ببرید، پنجره ای نشان داده می شود که کاربر CPU را هنگامی که برنامه های مختلف از آن استفاده می کنند، نشان می دهد). به Options و Tray Icons بروید، تا بتوانید واحد های گوناگون را به وسیله آیکون های خودشان اندازه گیری کنید. در آنجا هفت انتخاب و گزینه پیشنهادی دارید ازجمله “GPU memory” و Commit (کل مقدار حافظه سیستم که بر اساس مقدار استفاده فعلی پیش بینی شده است).

عمیق تر پیش بروید
به پنجره اصلی Process Explorer باز گردید که در آن لیست همه پردازش های فعال را می بینید. شما پردازش هایی میبینید که به صورت تو در توی هم قرار گرفته اند، مثل ساختار درخت. این مساله نشان دهنده این است که کدام فرایند و پردازش باعث به وجود آمدن پردازش یا برنامه خاص شده است (برای مثال، اگر مثل همیشه یک برنامه را باز کنید، در قسمت زیر شاخه Explorer.exe ظاهر خواهد شد، با این حال اگر شما با کلیک کردن بر روی یک لینک در برنامه ایی دیگر ؛مثل ورد، مرورگر خود را باز کنید، پردازش مربوط به مرورگر در زیر شاخه برنامه اصلی باز می شود).
فرایند ها با رنگ های خاصی مشخص شده اند تا شما بتوانید تشخیص دهید چه اتفاقی برای هر کدام می افتد (برای اینکه ببینید هر رنگ – از برنامه هایی که اخرا اجرا شده اند (سبز) گرفته تا فرایند های در حال پایان (قرمز) نشان دهنده چیست، گزینه Option و سپس Configure Colors را انتخاب کنید).
توجه داشته باشید اگر برای دیدن میزان منابعی که هر کردام استفاده می کنند برروی سرستون ها (مثل CPU) کلیک کنید این چیدمان عوض می شود. اما اگر روی هر کدام از پردازش ها دبل کلیک کنید و پنجره Properties آن را باز کنید، می توانید نام فرایند اصلی را در زیر سربرگ Image همراه با اطلاعات کاربردی دیگری ببینید (اطلاعاتی مثل اینکه این فرایند توسط کدام کاربر فعال شده است).
در کنار این موارد با دقت به پردازش های مربوط به سیستم توجه کنیدو ورودی را خواهید دید که با عنوان Interrupts مشخص شده است. این پردازشی مصنوعی است که تعاملات سیستم با سخت افزار را دنبال می کند. اگر برای آن بیشترین عملکرد فرضی CPU را ثبت کنید، مشکلی اساسی در سخت افزار یا درایور ها را نشان خواهد داد. برای دیدن جزئیات بیشتر روی آن کلیک نکنید، چرا که چیزی وجود ندارد.

آزمایشات میکروسکوپیک
یکی از چنیدن راهی که Process Explorer به شما امکان دیدن اتفاقاتی که سیستم در حال رخ دادن است را می دهداز طریق پشتیبانی آن برای نشان دادن اطلاعات جزئی درباره یک فرایند پردازشی است. به سربرگ Thread وارد شوید و اخطار در مورد از دست دادن فایل های نمونه را نادیده بگیرید (مگر اینکه شما برای کارهای بیشتر به آن احتیاج داشته باشید و یا اینکه خود توسعه دهنده سیستم عامل باشید) حال لیستی از همه فرایند های همراه با آن پردازش خواهید دید. در اینجا لیستی از استفاده هر فرایند از CPU همراه با فیلی که آن فرایند را اجرا می کند خواهید دید که در تشخیص جایی که ممکن اس کمبود منابع به وجود بیاید را نشان می دهد. از طریق این صفحه دیالوگ می توانید هر فرایند را متوقف یا معلق کنید اما قبل از هر کاری اطلاعات خود را ذخیره کنید. ( می توانید به آسانی از اینجا به فرایند بالا دستی بروید و یا اگر نداید که چه کار انجام می دهید ممکن است وارد فرایند های مربوط به ویندوز شوید).
پنجره دیالوگ Properties اطلاعات مفید و کاربردی زیادی را شامل می شود.با استفاده از سربرگ های Performance و Performance Graph ، برای مثال می توایند تاثیرات وارده در طول زمان را ببینید. به سربرگ Service وارد شوید، تا لیستی از خدمات مربوط به هر سرویس ببینید یا Environment را انتخاب کنید تا متغیرهای محیطی که از هر برنامه استفاده می کنند را ببینید. سربرگ Strings به لیستی از واحد ها مربوط است که توسط فایل های DDL استفاده می شوند ( اگر سعی می کنید موارد مربوط به هم را بفهمید، به شما در تشخیص یک فرایند کمک کند).

ابزارها و فایل های DDL
Process Explorer به شما امکان این را می دهد که نگاهی عمیق و دقیق بر ابزارها و فایل های DDL بیاندازید (فایل های منابعی که می توانند بین چند برنامه به اشتراک گذاشته شوند). پردازش مورد نظر خود را انتخاب کرده و کلید های [Crtl] و [H] را همزمان فشار دهید تا پنجره ایی شامل لیستی از این ابزارها باز شود. در این قسمت می توانید با دبل کلیک بر روی هر ابزار اطلاعاتی در باره آن به دست آورید ( مخصوصا توضیحی درباره نوع ابزار، مثل Section و WindowsStation .
همچنین می توانید با کلیک راست کردن بر روی ابزاری خاص و انتخاب گزینه Close آن را ببندید( اما توجه داشته باشید، اگر دقیقا ندانید که چه کاری انجام می دهید، با این کار احتمال دارد کل فرآیند پردازش را از کار بیاندازید).
دکمه های [Crtl] و [D] را همزمان بزنید، این کار باعث می شود پنجره پایینی به پنجره DDL تبدیل شود و لیستی از همه فایل های DDL که پردازش مورد نظر از آنها استفاده می کند را خواهید دید. روی یک فایل DDL برای دسترسی به ویژگی هایش دبل کلیک کنید ( در سربرگ Strings لیستی از واحد های String به شما نشان داده می شود). با استافده از کلید های ترکیبی [Crtl] و [H] می توانید دوباره به پنجره ابزار DDL برگردید، با کلید های [Crtl] و [L] می توانید کادر پایینی را فعال و غیر فعال کنید.
این اطلاعات چه چیزهایی به شما می گویند؟ این اطلاعات به شما می گویند دقیقا چه چیز هایی یک پردازش را می سازند ( چگونه خود از چند پردازش کوچکتر تشکیل شده و از کدام منابع فایل ها و ابزارهای DDL استفاده می کند). نه تنها به شما نشان می دهد که واقعا در یک پردازش چه اتفاقاتی می افتد بلکه به شما کمک می کند یادبگیرید یک فرایند و پردازش چطور اجرا می شود.

کمک های بیشتر به دست آورید
Process Explorer ابزاری قدرتمند است و ممکن است مدتی زمان ببرید تا به خوبی به آن مسلط شوید.فایل Help محل خوبی برای شروع است (دکمه F1 را فشار دهید) اما می توانید منابع آنلاین خوبی هم پیدا کنید. برای مثال یک فایل آموزشی PDF از Kansas State University وجود دارد که اطلاعات خوبی را در اختیار شما قرار می‌دهد ( http://bit.ly/procexplhandout) با اینکه در سال ۲۰۰۹ نوشته شده اما هنوز هم معتبر و موثق است. و البته تالار گفت و گوی رسمی Process Explorer را فراموش نکنید (http://forum.sysinternals.com) که شامل سوال و جواب های در میان سایر منابع کاربردی نیز هست.
ضرری هم ندارد به سایر ابزارهای Sysinternal هم نگاهی بیاندازید، برای مثال
Autoruns (https://bit.ly/autoruns )
که دیدگاه هایی مشابه با جزئیات زیاد از فرایند آغاز به کار سیستم به شما می دهد. کار آن بان راحتر از Process Explorer است و همه ابزارهایی که برای بررسی کامل فرایندآغاز به کار سیستم نیاز دارید به شما می دهد.
اگر می خواهیدبر فایل های سیستم، رجیستری، فرایند ها، فعالیت های DDL در لحظه نظارت کنید، ابزار
Process Monitor
(http://bit.ly/processmonitor)
مناسب و کاربردی است. این برنامه مخصوصا زمانی کارایی خود را نشان می دهد که یک برنامه هنگ کرده است چرا که اطلاعات ریز و دقیقی به شما از جایی که در فرایند مشکل به وجود آمده می دهد. نهایتا ابزار
RAMMap (http://bit.ly/ram-map)
به شما امکان می دهد نگاهی داشته باشید به اینکه چگونه سیستم شما RAM کامپیوتر را مدیریت می کند. ابزاری بسیار کاربردی و مفید است.

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

It is main inner container footer text