img

اشتباهات استراتژیک ساتیا نادلا در بازار موبایل…

/
/
/

با وجود آن که علناً از تمرکز شرکت مایکروسافت بر بازار موبایل کاسته شده و دیگر تقریباً شاهد هیچ نوآوری جدیدی در این حوزه از سوی مایکروسافت نیستیم، اما ساتیا نادلا، مدیر عامل این قول دنیای رایانه همچنان ادعا می‌کند که شرکتش سخت به دنبال ارائه محصولی متفاوت در بازار گوشی‌های هوشمند است. وی مجدداً ادعاهای خود را در نشست سهامداران تکرار کرده و همچنان تاکید دارد که مایکروسافت گوشی متفاوتی به بازار عرضه خواهد کرد که دنیای رایانه‌های همراه را متحول می نماید. با فرض این که سخنان نادلا مایه‌هایی از حقیقت را در خود جای داده باشد، با بررسی سابق شرکت مایکروسافت و خطاهای استراتژیک نادلا در بازار موبایل، بعید به نظر می‌رسد که رویداد غیر منتظره ای در راه باشد! برای درک بهتر از مسئله، در ادامه به بررسی برخی خطاهای مدیریتی ساتیا نادلا در بازار موبایل می‌پردازیم.

تصحیح کند نواقص
تصحیح نواقص بخش‌های مختلف سیستم عامل ویندوز فون با سرعت بسیاری پایین در حال بر طرف شدن است. این فرآیند تا آن اندازه کند پیش می‌رود که گاهی کاربران فکر می‌کنند تیم ویندوز موبایل در حال تعطیل شدن است! برای نمونه می‌توان به پشتیبانی دیر هنگام سیستم دوربین ویندوز فون از تایمر اشاره نمود که اخیراً به این بخش اضافه شده است. در صورتی که این ویژگی ساده از ابزارها و ویژگی های اولیه در پلتفرم‌های اندروید و آی او اس محسوب می‌شود. این کندی بیش از حد کاربران را مایوس نموده و در نهایت به کوچ اجباری آنها برای استفاده از پلتفرم‌هایی منجرب خواهد شد که نیازهای اولیه مشتری را تامین می‌نمایند و در ارتقای آن کوشا هستند.

بی اعتماد شدن نزد مشتریان و توسعه دهندگان
مایکروسافت پیش از این دو بار دیگر در بازار موبایل نامطمئن عمل کرده است. یک بار در زمان توسعه ویندوز موبایل ۶ و بار دیگر در زمان توسعه و ارائه ویندوز فون ۷٫ بار نخست شرکت مایکروسافت آنقدر از رشد بازار و توسعه نیاز مصرف کنندگان بی-اطلاع ماند که به صورت خودکار ویندوز موبایل ۶ تبدیل به یک سیستم عامل عاری از کارایی گردید. در بار دوم نیز ویندوز فون ۷ با وجود تلاش‌های صورت گرفته در ارائه سرویس‌های بهتر، دارای اشتباهات بسیار فاحشی بود که اثرگذاری این سیستم را شدیداً به چالش می‌کشید. برای مثال سیستم عامل ویندوز فون ۷ در ابتدای راه فاقد امکان رونوشت گیری (copy) و جایگذاری (past) متن بود. در هر دوی این موارد مسئولان مایکروسافت با تردید وارد بازار شدند و با تلاش مضاعف به رفع نواقص نپرداختند. اینک نیز ساتیا نادلا تقریباً کار بر روی توسعه پلتفرم موجود را رها کرده و تلاش دارد مسیری جدیدی را آغاز نماید. همین موضوع مشتریان و توسعه‌دهندگان نرم افزار را نسبت به ثبات در پیشرفت این سیستم عامل با تردید رو بر رو کرده است. سوال اینجاست که اگر پروژه سرفیس فون نیز با شکست مواجه گردد، چه تضمینی دارد که با وجود یک سابق منفی، مایکروسافت نسبت به مشتریانش متعهد باقی بماند؟

فروشگاه نرم افزار ضعیف
امروزه نرم افزارهای کاربردی بخش مهمی از سیستم عامل‌های گوشی‌های هوشمند را تشکیل می‌دهند. در حال حاضر ارزیابی اعتبار یک سیستم عامل برای گوشی‌های هوشمند، بر پایه تعداد و کارایی نرم افزارهای کاربردی موجود در فروشگاه اینترنتی آن انجام می‌شود. یعنی نه تنها تعداد نرم افزارهای کاربری موجود در یک فروشگاه اینترنتی حائز اهمیت است، بلکه کارایی آن نرم افزارها نیز ملاک ارزیابی خواهد بود. به همین دلیل است که شرکت اپل برای حذف نرم افزارهای تکراری، کم کاربرد و بی‌کیفیت از فروشگاه اینترنتی خود دست به کار شده و نظارت‌های سختی را قبل و حتی بعد از پذیرش یک نرم افزار بر روی آن اعمال می-نماید. حال آن که با وجود بی‌اعتمادی گسترده توسعه‌دهندگان (همان گونه که در بند قبل توضیح داده شد) نسبت به ویندوز فون، فروشگاه اینترنتی این سیستم عامل تقریباً خالی از نرم افزارهای لازم و مورد نیاز مشتریان است. این موضوع بخصوص در زمان بررسی توسعه‌دهندگان محلی بیشتر به چشم می‌آید. برای مثال در ایران شرکت‌هایی نظیر اسنپ و تاپ سی رقبتی به ارائه نرم افزارهای خود بر روی پلتفرم سوم موبایل ندارند و چندان آن را جدی نمی‌گیرند! حتی اگر مایکروسافت عجیب‌ترین و جذاب-ترین گوش هوشمند دنیا را نیز به بازار عرضه کند، بدون نرم افزارهای کاربردی ارزش چندانی نخواهد داشت.
سابقه عدم دسترسی به سطوح پایین سیستم عامل برای برنامه نویسان
با وجود ارائه سیستم برنامه نویسی یونیورسال توسط مایکروسافت که قابلیت برنامه نویسی سطح پایین سیستم عامل را به توسعه‌دهندگان می‌دهد، سابقه این شرکت در راستای ارائه چنین خدماتی به برنامه‌نویسان چندان درخشان نیست. مایکروسافت برای تامین امنیت بیشتر کاربران ویندوز فون، دسترسی برنامه‌نویسی در سطوح پایین این سیستم عامل را از توسعه‌دهندگان گرفت. همین امر ساخت نسخه‌های مرورگرهای منطبق با آن را ناممکن نمود. اگر چه مایکروسافت در سال های گذشته در صدد جبران برآمده است، اما این فرآیند با تردیدهای جدی از سوی توسعه‌دهندگان مواجه شده است. شرکت موزیلا در نیمه دوم سال ۲۰۱۶ میلادی اعلام نمود که برنامه‌ای برای ارائه فایرفاکس در قالب برنامه یونیورسال ندارد تا قابلیت اجرا بر روی ویندوز موبایل را نیز داشته باشد. این حرکت از سوی کارشناسان و تحلیلگران واکنشی اعتراضی به جهت دسترسی دیر هنگام تولیدکنندگان نرم افزار به سطوح پایین سیستم عامل ویندوز فون تلقی می‌شود. این دست اقدامات می‌تواند در دراز مدت تبدیل به موج‌های اعتراضی فراگیری در بین سایر توسعه‌دهندگان شده و کارایی سیستم عامل ویندوز فون را به زیر سوال ببرد.

مخفی کاری بیش از اندازه فرصت جبران را خواهد گرفت
ساتیا نادلا تقریباً کلیه واحدهای متخلف در مایکروسافت را وادار نموده است تا از ارائه اطلاعات و جزئیات در خصوص پروژه جدید این شرکت در حوزه موبایل (به احتمال قوی سرفیس فون) خودداری نمایند. به اعتقاد بسیاری از منتقدان وی در تلاش است تا با این مخفی کاری، زمان مناسب را برای توسعه پروژه مزبور به دست آورد. اگر این نظریه درست فرض باشد، باید گفت که با خشمگین شدن سهامدارانِ با سابقه، معادلات نادلا برهم ریخته است. چرا که از دید سهامداران، مشتریان و سایر ذینفعان نادلا زمان زیادی را برای توسعه این پروژه هدر داده است و اگر این بار نیز با شکست مواجه شود، کار برای شروع دوباره به شدت سخت خواهد شد. در چنین شرایطی، هیچ خطایی قابل پذیرش نخواهد بود و تاریخ رونمایی پروژه حکم مرگ و زندگی را خواهد داشت. یادمان باشد که هر سکه دو رو دارد. اگر نادلا قادر نباشد کلیه تبعات عدم استقبال مشتریان را کنترل نماید، حتی ممکن است جایگاه خود او نیز به عنوان مدیر عامل شرکت به خطر بیافتد.

انتظار بیش از حد مشتریان را فراری می دهد
دنیای امروز با دهه ۱۹۹۰ متفاوت است که مخاطبان حاضر بودند برای گوش دادن به موسیقی خواننده محبوب خود سال ها صبر نمایند! امروزه هر موضوعی دارای تاریخ مصرف مشخصی است و پس از آن خبر سوخته به حساب می‌آید. نیمه نخست سال ۲۰۱۷ زمان بسیار حساسی برای شرکت مایکروسافت خواهد بود. چرا که بر اساس برآوردهای انجام شده همین تعداد محدود کاربران ویندوز فون نیز تا اواسط سال در خصوص مهاجرت به یک پلتفرم جدید تصمیم خواهند گرفت و اگر چنین اتفاقی رخ دهد، مجاب کردن ایشان برای بازگشت به سیستم عاملی که سابقه‌ی درخشانی در پشتیبانی از کاربران خود ندارد، بسیار سخت و تا حدودی ناممکن خواهد بود.
بازار بیش از حد تشنه، توقعات بیش از اندازه نیز دارد
هر چه زمان بیشتری برای ارائه یک محصول به بازار صرف کنیم، توقعات مصرف کنندگان نیز نسبت به نوآوری‌های به کار گرفته شده در آن بالا خواهد رفت. چرا که مسلماً رقبا بیکار  نخواهند نشست و در همین فاصله ایشان نیز نوآوری‌هایی را در محصولات خود ارائه خواهند نمود. تجربه ثابت کرده است که اگر بخواهید برای ارائه همه نوآوری‌های ممکن در یک محصول منتظر بمانید، این انتظار هرگز به پایان نخواهد رسید. اگر مشتریان مدت زیادی را برای دریافت یک محصول در انتظار سپیری نمایند و در آخر هم آن محصول قادر به پوشش اکثر نوآوری‌های موجود در بازار نباشد، استقبال از محصول مزبور به طرز چشمگیری کاهش خواهد یافت. سابقه رونمایی ویندوز فون ۷ به ما نشان می‌دهد چگونه یک انتظار بیش از حد برای مشتریان، باعث سرخوردگی شدید یک محصول در بازار می‌شود. هر چه مشتری برای دریافت یک محصول بیشتر منتظر نگهداشته شود، در زمان ارائه آن به همان میزان عکس العمل کاربران به سمت نگرش دفعی سوق پیدا می‌کند. ساتیا نادلا قصد دارد با ایجاد یک وضعیت تعلیق برای مشتریان خود، عطش آنها را نسبت به گوش جدید مایکروسافت بالا ببرد. غافل از آن که موج کنش‌های منفی در میان مخاطبان آغاز شده است و احتمالاً ارائه یک محصول قابل پذیرش برای شرکت مایکروسافت از هر زمان دیگری سخت‌تر خواهد بود.

تبلیغات ضعیف و بی هدف
بیشترین تبلیغات انجام شده بر روی گوشی‌های ویندوز فون در حوزه سینمایی بوده است. در این میان می‌توان به فیلم‌هایی نظیر «ماموریت غیرممکن ۵: ملت یاغی» و یا «لاک پشت های نینجا ۲۰۱۴» اشاره نمود. البته تبلیغات تلویزیونی محدودی نیز بین سال های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۴ در راستای عرضه گوشی های ویندوز فون پخش گردید که تقریباً هیچ کدام به صورت پیوسته از سوی واحد تبلیغات مایکروسافت پیگیری نشدند. این موضوع که تبلیغات مایکروسافت بر روی نام تجاری «سرفیس» به مراتب قوی‌تر از لومیا یا ویندوز فون بوده است، قابل انکار نیست. واقعیت آن است دید مایکروسافت به لومیا از ابتدا مانند دید یک پدر به یک بچه زیادی است. تبلیغات مایکروسافت هم در حوزه ویندوز فون بیشتر جنبه رفع تکلیف را دارد تا یک پیگیری جدی در بازار گوشی‌های هوشمند. لذا تا زمانی که چیزی در حوزه تبلیغات به صورت جدی پیگیری نشود، امکان ثمر بخش بودن آن تقریبا ناممکن خواهد بود.

بیش از حد جلوتر از زمان نمی توان پیش رفت
علاقه‌مندان به دنیای رایانه هرگز فراموش نمی‌کنند که نخستین تبلت جهان توسط بیل گیس در یکی از کنفراس‌های سالانه مایکروسافت معرفی شد. بر روی این دستگاه سیستم عامل ویندوز اکس پی نصب بود که علاوه بر لمس انگشتان با قلم نوری نیز کار می‌کرد. اما در آن زمان این پروژه مورد استقبال مخاطبان قرار نگرفت و خیلی زود متوقف گردید. کارشناسان حوزه علوم اجتماعی این شکست را این گونه توجیه کرده‌اند: «مادامی که جامعه از نظر ذهنی به درجه فهم مورد نیاز در خصوص یک علم مشخص نرسیده باشد، آن را انکار کرده و مورد تمسخر قرار می‌دهد. این موضوع را می‌توان در خصوص برخورد کلیسای دوره قرون وسطا با گالیله نیز مشاهده نمود.» حتی اگر فرض کنیم که نادلا قدرت ارائه یک محصول خارق العاده و شگفت انگیز را داشته باشد، پذیرش عمومی آن محصول یکی از چالش های پیش روی اهالی رودموند خواهد بود. ارائه موفق یک محصول تنها بر پایه دانش فنی بالا میسر نیست و پارامترهای بسیار مهمی نظیر رویکردهای اجتماعی نیز در فروش یک محصول نقش بازی می‌کنند. این طور به نظر می‌رسد که کنش‌های جمعی مشتریان و رسانه‌ها چندان اهمیتی برای ساتیا نادلا ندارند. این بی‌توجهی نوعی بی-احترامی به مصرف کننده نیز محسوب می‌شود که در دراز مدت تبعات خاص خود را خواهد داشت.

عدم تعهد کافی به نشان تجاری
با وجود تاکید ساتیا نادلا بر تعهد به حضور در بازار موبایل، به نقل از خود او موقع پاسخ دادن به سوالات سهامداران احساس می-کرده است که میان مشتی طرفدار افراطی ویندوزی نشسته و اگر سخنی به خطا بگوید، کارش تمام خواهد شد! از سوی دیگر چند وقتی است که مایکروسافت در بازار موبایل رفتارهای نامتعارف از خود نشان می‌دهد. برای مثال نرم افزار پر طرفدار Microsoft Pix تنها برای سیستم عامل‌های اندروید و آی او اس عرضه گردیده و نسخه‌ای برای ویندوز فون نخواهد داشت. واقعیت آن است که از زمان تصدی پست مدیر عامل در شرکت مایکروسافت، ساتیا تلاش کرده است که یک چهره روشنفکر را از خود به نمایش گذارد. فردی که طرفدار الگوی توسعه نرم افزار متن باز است و از بازارهای تک قطبی حمایت نمی‌کند. باید گفت هیچ از این موارد منافاتی با تعهد به نشان تجاری ندارد. شرکت‌هایی نظیر اپل، سامسونگ، گوگل و حتی برنامه‌نویسان متن باز نسبت به نشان‌های تجاری که برای آن کار می کنند، متعهد هستند و به آن افتخار می‌کنند. دقیقاً همین تعهد باعث ایجاد تعصب مضاعف در مشتریان خاص می‌گردد و فروش یک محصول را به طرز چشمگیری افزایش می‌دهد. با حفظ روند کنونی، نادلا مایکروسافت را تبدیل به شرکتی بی‌اصالت خواهد نمود که تنها برای خوشایند همگان (و نه برای توسعه موثر) در جهان گسترده نرم افزارهای منبع باز بی‌هدف به این سو آن سو می‌رود.

دخالت دهی علایق شخصی در کسب و کار
بازار موبایل فیلد مورد علاقه ساتیا نادلا نبوده و نخواهد بود. مایکروسافت شرکت نوکیا موبایل را به مبلغ ۸ میلیارد و ۴۰۰ میلیون یورو تصاحب می‌کند اما کمی بعد با روی کار آمدن نادلا این واحد عملیاتی حساس به حال خود رها شد و در آخر در سال ۲۰۱۶ مشمول تعدیل نیروی گردید. نادلا سرپرستی و بنیانگذاری واحد پردازش‌های ابری مایکروسافت و جستجوگر بینگ را در کارنامه خود دارد. از این رو نادلا را می‌توان یک مدیر حوزه فناوری اطلاعات در رده بازارهای سیستم‌های سازمانی (Enterprise) به حساب آورد که علاقه چندانی به کار بر روی پروژه‌هایی با کاربری عامه پسند ندارد. وی پیش از این در سخنرانی‌های مختلف مکرراً در خصوص علاقه خود به پردازش ابری، سیستم‌های سازمانی و هوش مصنوعی صحبت کرده است و با اعلان رسمی پذیرش شکست در بازار موبایل به صراحت نشان داد که تمایلی به ادامه این قبیل پروژه‌ها در مایکروسافت ندارد. اما سهامداران با هشدار جدی خود به او یادآور شدند که فلسفه مایکروسافت با شرکت هایی نظیر آی بی ام و اوراکل متفاوت است.

نتیجه‌گیری
عقب نشینی فاحش نادلا از مواضع پیشین خود در جلسه سهامداران، نشان از آن دارد که مدیر عامل مایکروسافت تا حدودی متوجه خواسته صاحبان اصلی شرکت و مصرف کنندگان شده است و تلاش دارد خود را از دایره حملات بیرون بکشد. اما با توجه به عدم وجود برنامه شفاف و دقیق در حوزه بازار موبایل، بعید به نظر می رسد که مایکروسافت قادر به ارائه محصولی با کیفیت و خارق العاده (آن گونه که نادلا تاکید می‌نماید) تا پایان سال ۲۰۱۷ باشد.

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

It is main inner container footer text