خانه / مجلات / مجله شماره 266– آذر 94 / بازاریابی در شبکه های اجتماعی، ابعاد و مفاهیم

بازاریابی در شبکه های اجتماعی، ابعاد و مفاهیم

بازاریابی در شبکه های اجتماعی، ابعاد و مفاهیم
Marketing on social networks
منیژه مبارکی
دانشجوی مدیریت فناوری اطلاعات دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه خوارزمی
manizhe.mobaraky@yahoo.com

چکیده
اینترنت به عنوان یکی از مهم ترین ابداعات بشر در قرن اخیر، با قابلیت ها و کارکردهای متعدد و گسترده-اش، بخش های مختلف زندگی انسانی را تحت تأثیرات مثبت و منفی خود قرار داده است. پس از مدتی، اینترنت به منزله فضایی جدید جهت بسط فعالیت های تجاری در امور نقل و انتقالات مالی، بازاریابی و همچنین ابزار پیگیری برای مصرف کنندگان، مورد توجه واقع شد. در دنیای بازاریابی الکترونیکی مدل های کسب و کار جدیدی معرفی شده اند و گرایشات جدیدی نیز در حال ظهور می¬باشند.یکی از آخرین گرایشات،وب سایت های شبکه های اجتماعی هستند که نه تنها تعداد زیادی کاربر و بازدید کننده را جذب کرده¬اند، بلکه مکانی برای قرار دادن تبلیغات آنلاین شرکت ها و کمپانی های مختلف می باشد. شبکه های اجتماعی مردم را با همه انواع مختلف علاقه ها مرتبط کرده و یکی از نواحی درحال گسترش در استفاده از شبکه¬های اجتماعی محیط های شرکتی و صنفی می باشد. در این مقاله با بررسی در مورد نقش شبکه های اجتماعی در بازاریابی در مواردی چون تعاریف لحاظ شده، ویژگیهای شبکه های اجتماعی، گروه های شبکه های اجتماعی و عملکرد آنها، اهداف و کارکردهای شبکه های اجتماعی، بازاریابی اینترنتی، بازاریابی در شبکه های اجتماعی، اهمیت فناوری در بازاریابی و ریسک سازمان ها در ارتباط با شبکه های اجتماعی که شامل مزایا و معایب آن می باشد و در آخر نتیجه گیری در خصوص یافته ها در خصوص نقش شبکه های اجتماعی بیان شده است. تحقیقات اخیر نشان می دهد که بیان شفاهی میان مشتریان برای رشد و توسعه یک کمپانی به مراتب مثبت تر و بهتر خواهد بود.بازار یابی به طرق شفاهی مزیتی اساسی دارد چرا که پیشنهاد و توصیه از یک دوست یا منبع مورد اطمینان می تواند کمبود اعتبار موجود در تبلیغات را جبران نماید. در آینده شبکه اجتماعی آنلاین سرویس های دیگری مانند فروش کالا را نیز به خدمات خود اضافه نموده تا راه درآمد جدیدی را نیز ایجاد کنند.
کلمات کلیدی: شبکه های اجتماعی، بازاریابی، فناوری، اینترنت، بازاریابی الکترونیکی، تبلیغات

مقدمه
دستاوردهای بشر از صنعت و فناوري‌هاي نوین علاوه بر منافعی که برای بشر داشته و رفاهی که برای او به ارمغان آورده است، همواره آسیب هایی را نیز به همراه داشته است. اگرچه بسیاری از ابداعات و نوآوری‌ها با انگیزه تأمین رفاه و آسایش و تحکیم ارزش های انسانی و در جهت نیل به کمال شکل گرفته است، اما در عین حال به دلیل برخی کج فکری ها و استفاده های نادرست از ابزارهای جدید، این اختراعات، گاه جسم و جان و اخلاق و روان انسان ها را مورد آسیب قرار داده و گاه فرهنگ و اعتقادات و رفتارهای اجتماعی وی را دگرگون کرده است.
اینترنت به عنوان یکی از مهم ترین ابداعات بشر در قرن اخیر، با قابلیت ها و کارکردهای متعدد و گسترده-اش، بخش های مختلف زندگی انسانی را تحت تأثیرات مثبت و منفی خود قرار داده است. مبنا و هدف اصلی اینترنت، برداشتن فاصله جغرافیایی میان انسان های سراسر دنیا و ایجاد تحول در عرصه ارتباطات و تبادل اطلاعات است.
شبکه های اجتماعی به عنوان یک پلت فرم بازاریابی کلیدی در حال ظهور می باشند. تعداد فزاینده ای از بازاریابان کسب و مهارتهای مختلف با استفاده از شبکه های اجتماعی به عنوان یک کانال به طور مستقیم با مصرف کنندگان ارتباط برقرار می کنند (Michaelidou و همکاران. ۲۰۱۱). گزارش شده است که تا سال ۲۰۱۲ بیش از ۱۰۰،۰۰۰ صفحات کسب و کار مختلف با نام تجاری در Weibo، که یکی از رسانه های اجتماعی پیشرو در چین است ساخته شده. (سینا و CIC 2012). شرکت های بزرگ مانند استارباکس و آی بی ام به خوبی به راه اندازی بازاریابی شبکه های اجتماعیو طرح های نربوط به آن پرداخته اند. با این حال، این روند نه تنها در شرکت های بزرگ، بلکه در کسب و کارهای کوچک منعکس شده است (۲۰۱۱،Neti) .
شبکه‌های اجتماعی، نسل جدیدی از پايگاه‌هايي هستند که این روزها در کانون توجه کاربران شبکه‌های جهانی اینترنت قرار گرفته‌اند. این‌گونه پايگاه‌ها بر مبنای تشکیلات آنلاین فعالیت می‌کنند و هر کدام دسته‌ای از کاربران اینترنتی با ویژگی خاص را گرد هم می‌آورند. شبکه‌های اجتماعی را گونه‌ای از رسانه‌های اجتماعی می‌دانند که امکان دستیابی به شكل جدیدی از برقراری ارتباط و به اشتراک‌گذاری محتوا در اینترنت را فراهم آورده‌اند.
تغییر و تحولات در نظام اجتماعی ناشی از اینترنت، انكار ناپذیر است. این تغییرات حتی شیوه برقراری ارتباط شاگرد و استاد و روش تدریس در سطوح دانشگاهی را هم متحول كرده است. این امر به طور اساسی قابلیت انجام تحقیقات توسط دانشجویان و به اشتراک گذاشتن یافته‌های آنها با دیگران را بالا برده است. امروزه حتی بچه ها هم به نوعی برای تكالیف درسی و برقراری روابط اجتماعی خود به اینترنت وابسته شده اند. دانش آموزان انتظار دارند که دامنه فرآیند یادگیری خود را در هر لحظه که نیازمند سئوال و برقراری رابطه با استاد باشند، به خارج از محدوده‌های کلاس گسترش دهند. پست الکترونیکی، اتاق‌های گفتگو و نشست‌های اینترنتی باعث گردیده تا ارتباط دانشجویان با استاد و مطالب درسی خود بیشتر گردد. این امر نکته مثبتی برای آینده آموزش و تعلیم محسوب می‌شود و همه اینها مرهون اینترنت، وب و شبکه-های اجتماعی مجازی است.
در قرن ۲۱ فرصت ها و چالش ها موجود ، جهان بدون مرز به ارمغان آورده است. نکته مهم این است که مدیران به دنبال یک محیط بین المللی پویا و پیوسته می باشند. به این ترتیب، مدیران در قرن ۲۱ نیاز دارند با وجود فرصت ها و تهدید های بسیاری مربوط به وب ۲٫۰، شبکه های اجتماعی و مصرف کنندگان خلاق در حال حاضر و در نتیجه تغییراتی که در حال شکل گیری می باشد با در نظر گفتن قدرت و ارزش های در جایگاه خودفعالیت نمایند. برای کمک به مدیران در درک این موقعیت جدید، ما پنج بدیهی پیشنهاد میکنیم:
• شبکه های اجتماعی همیشه تابعی از فن آوری، فرهنگ و دولت یک کشور با توجه به زمینه خاص مربوطه.
• رویدادهای محلی به ندرت محلی باقی می ماند.
• حوادث جهانی به احتمال زیاد (دوباره) به صورت محلی تفسیرشود.
• اعمال و رفتار مصرف کنندگان خلاق “وابسته به تکنولوژی، فرهنگ، و دولت هستند.
• وابسته بودن به فناوری به لحاظ تاریخی است.
در قلب این بدیهیات توصیه های مدیریتی به طور مستمر جایگاه آن در فناوری، مشتریان و شبکه های اجتماعی است. برای اجرای این توصیه های مدیریتی، بازاریابان واقعا باید به تعامل با مشتریان در بستر فناوری اطلاعات، محدود کردن قدرت بوروکراسی، آموزش و سرمایه گذاری در کارکنان خود و اطلاع رسانی بهمدیریت ارشد در مورد فرصت های رسانه های اجتماعی تلاش نمایند. (Plangger, K., & Shapiro, D, 2012).
در دنیای بازاریابی الکترونیکی مدل های کسب و کار جدیدی معرفی شده اند و گرایشات جدیدی نیز در حال ظهور می¬باشند.یکی از آخرین گرایشات،وب سایت های شبکه های اجتماعی هستند که نه تنها تعداد زیادی کاربر و بازدید کننده را جذب کرده¬اند، بلکه مکانی برای قرار دادن تبلیغات آنلاین شرکت ها و کمپانی های مختلف می باشد. شبکه های اجتماعی مردم را با همه انواع مختلف علاقه ها مرتبط کرده و یکی از نواحی درحال گسترش در استفاده از شبکه¬های اجتماعی محیط های شرکتی و صنفی می باشد.
کسب و کارها استفاده از شبکه های اجتماعی را به عنوان راهی برای کمک به ارتباط کارکنان،مشتریان برای به دست آوردن اطلاعات و کمک را آغاز کرده اند. کمپانی های کسب و کار از سرویس های شبکه های اجتماعی برای حمایت از محصولات خود و یا سرویس دهی به مشتری به عنوان گرایشی جدید استفاده می کنند.
در واقع بازاریابی رسانه های اجتماعی ، یک استراتژی بازاریابی اینترنتی می باشد که باعث کسب و کار در سازمان و رسیدن به جامعه هدف میگردد، بازاریابی رسانه های اجتماعی شامل: تلاشی برای استفاده از رسانه های اجتماعی برای متقاعد کردن مصرف کنندگان یک شرکت، برای استفاده از محصولات و یا خدمات ارزشمند می باشد. هدف اصلی بازاریابی رسانه های اجتماعی ایجاد یک کسب و کار بر پایه مشتری مداری و اعتبار یک شرکت به منظور توسعه و مدیریت کاری می باشد. هیچکس نمی تواند ادعا کند که در عرصه بازاریابی رسانه های اجتماعی فقط مزایا و منافع نهفته است. بلکه در بازاریابی رسانه های اجتماعی همانند تمامی ابعاد زندگی، معایب و محاسن توامان و در کنار یگدیگر وجود دارد.
انقلاب در دو بعد اطلاعات و ارتباطات، ابعاد مختلف زندگی انسان‌ها را دچار تغییر و تحول نموده است بعبارتی بهتر رفتارها و تعاملات افراد به شدت متاثر از تغییر و تحول صورت گرفته در دو بعد مذکور بوده است ظهور فناوریهای نوین در هر دو بعد، بسترها و ابزارهای بسیار قدرتمندی برای شکل‌گیری افکار و برقراری ارتباط بین افراد مختلف از نقاط متفاوت فراهم نموده است متناسب با این تحولات شگرف، هر کسی قادر شده است تا اطلاعات جدید و بسیار زیادی را به شیوه‌های گوناگون و در ابعاد و دامنه گسترده در اختیار طیف وسیعی از همنوعان خود قرار دهد یکی از ابزارهای بسیار مهم ارتباطی و اطلاعاتی میان تک تک انسانها تلفن‌های همراه بخصوص از نوع هوشمند آن است همچنین گسترش شبکه‌های اجتماعی در فضای اینترنت- که این فضا در واقع جزو بنیادهای انقلاب جدید به حساب می‌آید- بستر بسیار قدرتمند و مناسبی را برای مبادله اطلاعات و برقراری ارتباط میان افراد مختلف فراهم نموده است از این روی شناخت دامنه نفوذ این فناوریها در زندگی افراد و میزان استفاده و چگونگی استفاده از این فناوریها می‌تواند ما را در شناسایی و مدیریت ظرفیت‌های موجود در کنار مشکلات متعدد ناشی از این فناوریها رهنمون نماید (محمد نظری، ۱۳۸۹) .
اهميت تبليغات در عصر جدید، با توجه به رشد توليد و در نتيجه رقابت در بازار، افزایش یافته است. شكي نيست که زندگي ما بدون حضور تبليغات، باعث محروميتمان از خيلي چيزهاي ارزشمند مي شود. با داشتن یک وب سایت و تبليغات اینترنتي، صاحبان و مدیران آن وارد عرصه تجارت الكترونيک مي شوند و امكان استفاده از راهكارهاي تجارت الكترونيک براي آنها به وجود مي آید. از مهم ترین این قابليت ها مي توان به تبليغات اینترنتي، تبليغات در موتورهاي جستجوگر، تبليغات کليكي و تبادل بنر و لينک اشاره کرد . در دنياي امروز، اینترنت به عنوان یكي از ابزارهاي ارتباطي، اطلاعاتي و سرگرمي، جایگاه ویژه اي دارد و وسایل ارتباطي با پيشرفت فناوري تغيير مي کنند. امروزه، تعداد شبكه هاي اجتماعي _ که در آن ارتباطات برقرار مي شود_ به سرعت در حال افزایش است و بيشتر نوجوانان و بزرگسالان، به عنوان بخشي از زندگي روزمره، براي استفاده از منافع شناخت دیگران و معرفي خودشان به دیگران، از شبكه هاي اجتماعي مانند فيسبوک، ماي اسپيس، لينكدین، یوتيوب، وبلاگ ها و ویكي استفاده می کردند.(۲۰۰۸، Linda S. L. Lai • Efraim Turban)
در پاسخ به ارزش بالقوه بازاریابی شبکه های اجتماعی برای کسب و کار آنلاین کوچک، مطالعات بسیاری انجام شده است که تلاش برای بررسی تاثیر چنین نوع بازاریابی در تعامل مشتری، آگاهی از برند، و عملکرد کسب و کارهای کوچک آنلاین. به خصوص، ما را در راهبردهای پیام های مختلف که کسب و کارهای کوچک آنلاین ممکن است بر روی سیستم عامل های شبکه های اجتماعی استفاده کنند داشته باشد. با توجه به نظریه رسانه های غنی و نظریه لذت بردن که استفاده شده است ، به توسعه یک مدل تحقیق برای توضیح اثرات محتوای نوع پیام (به عنوان مثال، نام تجاری کسب و کار، تماس برای خرید و reposts از بررسی خریداران) و فرمت های مختلف پیام ها (به عنوان مثال، متن، متن و تصویر، و ویدئو و انیمیشن) در تعامل مشتری، آگاهی از برند، و عملکرد فروش کسب و کار کوچک آنلاین دارد. (Kaplan, A. M., & Haenlein, M. 2010).

اهمیت و ضرورت پژوهش
اینترنت و به خصوص شبكه هاي اجتماعي جزء جدانشدني زندگي انسان هاي قرن ۱۱ است؛ و در نتيجه، آشنایي با مباني و مفاهيم پایه و شناخت این پدیده جهاني، جزء واجبات زندگي امروزي شده است. امروزه، با توجه به پيدایش وب ۱ و حرکت آن به سوي وب ۲ و همچنين روند پرشتاب گسترش، شبكه هاي اجتماعي و باز شدن فضاي اطلاع رساني، دیگر نمي توان از رسانه هاي جمعي )مطبوعات، رادیو و تلویزیون( به عنوان تنها کانال خبري و اطلاع رساني براي مخاطبان نام برد؛ و با در نطر گرفتن استفاده ي مخاطبان از فضاي مجازي، کارگزاران خبري در رسانه هاي جمعي، باید توجه ویژه اي به این فضا داشته باشند.
در این مقاله با بررسی در مورد نقش شبکه های اجتماعی در بازاریابی در مواردی چون تعاریف لحاظ شده، ویژگیهای شبکه های اجتماعی، گروه های شبکه های اجتماعی و عملکرد آنها، اهداف و کارکردهای شبکه های اجتماعی، بازاریابی اینترنتی، بازاریابی در شبکه های اجتماعی، اهمیت فناوری در بازاریابی و ریسک سازمان ها در ارتباط با شبکه های اجتماعی که شامل مزایا و معایب آن می باشد و در آخر نتیجه گیری در خصوص یافته ها در خصوص نقش شبکه های اجتماعی بیان شده است.
تعریف شبکه های اجتماعی
یک شبکه اجتماعی، یک ساختار متمرکز اجتماعی است که از گره هایی، اغلب به عنوان فرد یا سازمان، تشکیل شده است. این گره ها، توسط یک یا چند نوع خاص از وابستگی بهم متصل می شوند . مثال هایی از وابستگی ها شامل؛ اشتراکات، علائق، ایده ها، دوستی، خویشاوندي، لینک هاي وب، مسافرت قیمت ها، الهامات، ایده ها و تبادلات مالی، تجاري، سرایت بیماري ها) اپیدمولوژي( ۲یا مسیرهاي هواپیمایی است. ساختارهاي حاصل از شبکه هاي اجتماعی، اغلب بسیار پیجیده هستند.( چلبی، ۱۳۷۳ )
شبکه‌ اجتماعی، مفهومی است که پیش از طرح در عرصه فضای مجازی، در فضای واقعی جوامع نیز دارای مفهوم است. اما مسئله‌ای که باعث مطرح شدن چنین مفهومی در فضای جامعه ایران در ماه ‌های اخیر شده است، نقش ویژه‌ای است که شبکه‌ های اجتماعی اینترنتی در تحولات سیاسی یک سال اخیر و یا به عبارت دقیق‌تر چند سال اخیر ایران، ایفا کرده‌اند.تقریباً می‌توان گفت که بیشتر شبکه‌ های اجتماعی مطرح در دنیا، از سوی مؤسسات مطرح و وابسته به ایالات متحده تأسیس و حمایت شده‌اند و سهم دیگر کشورها در ایجاد و توسعه جهانی شبکه‌های اینترنتی بسیار کم بوده است. به طوری که کاربران در اقصی نقاط دنیا رغبتی برای عضویت و فعالیت شبکه‌ های اجتماعی داخلی نداشته‌اند ( پیام طراوتی،۱۳۹۳) .
یک شبکه‌ی اجتماعی یک ساختار اجتماعی است که از گروه‌هایی ـ که عموما فردی یا سازمانی هستند ـ تشکیل شده است که توسط یک یا چند نوع از وابستگی‌ها به هم متصل‌اند. شبکه‌های اجتماعی در بستر یک جامعه اطلاعاتی پیچیده، کارکرد موثر شبکه (همگرایی) را تصویر می‌کند و با نگاهی دقیق‌تر، جامعه ترکیبی است از شبکه‌های متعدد: شبکه‌های میان سازمان‌ها، شبکه درون سازمانی، شبکه‌های شخصی، شبکه‌های رایانه‌یی و علاوه بر این‌ها شبکه‌های فرا مرزی و اطلاعات از طریق همین بزرگراه‌ها جاری می‌شود.برخی از محققان، شبکه‌ها و شبکه‌سازی را عامل تحولات و تغییرات اجتماعی می‌دانند. دلیل موفقیت این شبکه‌ها داشتن رنگ و بوی اجتماعی آن‌هاست (چون انسان موجودی اجتماعی است). از همین رو، کاربران با حضور خود، صورتی جدید از تعاملات اجتماعی سنتی را به وجود می‌آورند که شاید تجربه کردن برخی از این تعاملات به دلیل هنجارهای جامعه کاربران غیرممکن باشد.
این امر به اعتقاد کارشناسان کاربران را تشویق می‌کند تا فارغ از هنجارهای حاکم بر جامعه پا به چنین جامعه‌های مجازی بگذارند. اما باید به خاطر داشت که همین کاربران با بنیان اخلاقی که در جامعه واقعی دارند وارد چنین محیط‌هایی می‌شوند و به تعامل با دیگران می‌پردازند. به بیان دیگر یک شبکه اجتماعی، سایت یا مجموعه سایتی است که به کاربرانی که دوست دارند علاقه‌مندی‌ها، افکار، فعالیت‌های خودشان را با دیگران به اشتراک بگذارند و دیگران هم با آنان به اشتراک بگذارند، این مکان را می‌دهد. شبکه‌های اجتماعی، به خصوص آن‌هایی که کاربردهای معمولی و غیرتجاری دارند، مکان‌هایی در دنیای مجازی هستند که مردم خود را به‌طور خلاصه معرفی می‌کنند و ارکان برقراری ارتباط بین خود و هم فکرانشان را در زمینه‌های مختلف مورد علاقه فراهم می‌کنند. استفاده از خدمات شبکه‌های اجتماعی، روز به روز محبوبیت بیش‌تری پیدا می‌کند. هم اکنون سایت‌های شبکه‌های اجتماعی، بعد از پرتال‌های بزرگی مثل یاهو یا ام‌اس‌ان موتورهای جست‌وجو مثل گوگل، تبدیل به پراستفاده‌ترین خدمات اینترنتی شده‌اند. ) احد رضایان قیه باشی ،۱۳۸۷(

ویژگی های شبکه های اجتماعی
سایت هاي شبكه اجتماعي مقاصد آنلاین بسيار مشهوري هستند که به کاربران راه هاي ساده اي پيشنهاد، مي دهند تا روابطي با دیگران ایجاد و آن را حفظ کنند و اطلاعات را در مكاني به نام شبكه ي اجتماعي منتشر کنند. دانشجویان، سخنرانان، معلمان، والدین، صاحبان کسب و کارها و بسياري از افراد دیگر، از ابزارهاي موجود در سایت هاي شبكه ي اجتماعي استفاده مي کنند تا به شيوه اي سریع و با هزینه اي مناسب، با یكدیگر در ارتباط باشند. استفاده از سایت هاي شبكه ي اجتماعي براي پشتيباني از مشوق هاي آموزشي، مورد توجه بسياري قرار گرفته است. با این حال، ظرفيت کامل سایت هاي شبكه ي اجتماعي، هنوز هم در حال بررسي است و کاربران به دنبال روش هایي بهينه براي استفاده از این سایت ها و البته مقابله با ویژگي هاي منفي این سایت ها )مانند حریم خصوصي، امنيت، حكمراني، رفتارهاي کاربردي، کيفيت اطلاعات و .. هستند )اشلنكریچ و سوری، ۲۰۱۲).
• شبكه هاي اجتماعي به کاربران، امكاناتي براي به اشتراک گذاري اطلاعات _ از جمله ایميل، چت، پيام هاي فوري، ویدئوها، باگ ها، به اشتراک گذاري فایل ها و عكس ها _ مي دهند.
• شبكه هاي اجتماعي پایگاه داده اي براي کاربران دارند، بنابر این آنها به راحتي مي توانند دوست پيدا کنند، گروه هایي تشكيل دهند و با افراد هم سليقه ي خود اطلاعاتي را به اشتراک بگذارند.
• شبكه هاي اجتماعي به کاربران، فرصت هایي براي توسعه ي پروفایل هاي آنلاین و تنظيم شبكه هاي اجتماعي خودشان مي دهند.
• بيشتر شبكه هاي اجتماعي رایگان اند.
• شبكه هاي اجتماعي به پروفایل هاي اختياري امكان مي دهند تا براي همگان قابل رؤیت باشند.
• شبكه هاي اجتماعي، ایجاد فهرست تماس ها را ممكن مي سازند.
• شبكه هاي اجتماعي به کاربران امكان مي دهند تا ارتباطات بين فهرست تماس ها و دیگر کاربران در این سيستم را دنبال کنند.

گروه های شبکه های اجتماعی و عملکرد آنها
با ظهور شبکه های اجتماعی آنلاین جالب ترین برنامه در سال های اخیر وب ۲٫۰ بوده است (ولمن ۲۰۰۵). به عنوان یک تعریف شبکه های اجتماعی ساختار متشکل از گروه ها (افراد و یا سازمانها) توسط یک یا انواع مشخص تر از روابط که در ارتباط اند.(بارنز ۱۹۵۴). مثال هایی از این روابط گروه های کاری، مبادلات مالی، خویشاوندی، دوستی، روابط تجاری، و حرفه ای ،انجمن ها، میان اشخاص دیگر. مطالعات Arrow et al) (2000; Johnson and Ambrose2006 نشان می دهد که شبکه های اجتماعی انجام انواع توابع مهم مانند تعیین راه گروه عمل، حل مشکلات و شرکت ها اجرا شود، و که تا چه حد مردم در رسیدن به اهداف خود موفق شوند.
شبکه های اجتماعی آنلاین وب سایت های که در آن افراد فضای مجازی خود را ایجاد می کنند (یا صفحه اصلی)، که بر روی آنها ارسال تصاویر، ارسال وبلاگ ها، به اشتراک گذاشتن ایده ها، لینک صحفاتی را که به نظر جالب آید، قرار می دهند. شبکه سازان اجتماعی، محتوای ارسالی خود را که با کلمات کلیدی که آنها خود انتخاب می کنند، برچسب گذاری کرده تا محتوای آن ها قابل جستجو شود. در نتیجه، آن ها جوامع آنلاین از افراد را با علایق مشترک ایجاد می کنند. (ویکیپدیا، ۲۰۰۸).

اهداف و کارکردهای شبکه های اجتماعی
۱٫‌ سازماندهی انواع گروه های اجتماعی مجازی همان گونه که فلسفه وجودی شبکه های اجتماعی واقعی، تشکیل و پیوند گروه های اجتماعی بر محور مشترکات اعتقادی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی است، بسیاری از شبکه های اجتماعی در اینترنت نیز با انگیزه سازماندهی کردن گروه های اجتماعی مجازی با تکیه بر اشتراکات مختلف شکل می گیرند. پیدا است که اعضای این اجتماعات مجازی با پیوندهایی که با یکدیگر دارند، در مجموع به دنبال تحصیل یک هدف مشترک در دنیای واقعی که غالباً هدفی سیاسی، اجتماعی یا فرهنگی است، هستند.
۲٫ توسعه مشارکت های اجتماعی در شبکه های اجتماعی، همواره اعضای شبکه به صورت مستقیم یا غیر مستقیم به شرکت در فعالیت های واقعی در زندگی اجتماعی تحریک و تشویق می شوند. تأثیرگذاری قابل توجه شبکه های اجتماعی بر میزان و کیفیت مشارکت های اجتماعی در جوامع مختلف به حدی بوده است که اخیراً تعداد قابل توجهي از شبکه-های اجتماعی، دقیقاً با هدف توسعه مشارکت اجتماعی مردم در زمینه های خاص ایجاد شده اند.
۳٫‌ به اشتراک گذاشتن علاقه مندی ها توسط اعضا یکی از رویکردهای اصلی شبکه های اجتماعی، به اشتراک گذاشتن علاقه مندی های کاربران شبکه با یکدیگر است. موضوعِ به اشتراک گذاشتن علاقه مندی ها در شبکه های اجتماعی، از چنان اهمیتی برخوردار است که می توان گفت بدون آن، شبکه اجتماعی معنا نخواهد داشت. هدف از اين كار آن است که هر یک از کاربران بتواند دغدغه های خود را مطرح نموده و در جریان دل مشغولی های دیگران نیز قرار بگیرد. همچنین از طریق این ویژگیِ شبکه های اجتماعی کاربران می توانند به بسیاری از نرم-افزارهایی که سایر کاربران به اشتراک گذاشته اند، به‌آسانی دسترسی داشته باشد.
۴٫‌ ایجاد محتوا توسط اعضا بر خلاف ساير رسانه ها که مخاطبان، چندان تعاملي در توليد محتوا و انتخاب محتواي دلخواه خود ندارند، در وب سايت هاي شبکه هاي اجتماعي، کاربران مي توانند توليد کننده، تأثيرگذار و داراي قدرت انتخاب و بهره‌برداري از تنوع بيشتري باشند. با توجه به اين مطلب، پايگاه‌هاي شبکه هاي اجتماعي بيش از هر رسانه ديگري مي توانند با پيشرفت فناوري و توسعه جوامع به برتري هاي ساير رسانه ها همچون تلويزيون که از قوه شنيداري و ديداري به‌خوبي بهره مي برد، خاتمه دهند.
۵٫‌ تبلیغات هدفمند اینترنتی شبكه‌هاي اجتماعي در اينترنت، يكي از منابع مهم براي كسب درآمد از راه تبليغات به شمار مي‌آيند؛ چرا كه اعضاي شبكه هاي اجتماعي در صفحات مربوط به خود درباره علايق خود صحبت مي كنند و اين به شركت هاي تبليغاتي اجازه مي دهد كه بر اساس همين علايق، براي آنها آگهي بفرستند. علاوه بر این، بسیاری از شرکت ها با ایجاد حساب کاربری و صفحات شخصی در شبکه های معروف، با سایر کاربران و مشتریان خود و نیز سایر شرکت ها ارتباط برقرار نموده و امور تجاری خود را پیش می برند ) گروه پیشگامان ۱۳۸۷).

بازاریابی اینترنتی
در تعاریف جدید دانش اقتصاد، بازار شامل مجموعه اي از خریداران بالقوه و بالفعلي است که براي دریافت کالا، خدمات و یا هر چيز با ارزش دیگري به وجود آمده باشد. براي مثال، بازار پول یا بازار سهام از جمله بازارهاي مهمي است که براي تبادلات پولي و اعتباري تشكيل مي شود. با توجه به این تعاریف، بازار الكترونيكي به جایگاه هایي اطلاق مي شود که نظام هاي عرضه و تقاضا با استفاده از زمينه هاي الكترونيكي صورت مي گيرد؛ و سيستم هاي دریافت مبلغ کالا از مشتري و دریافت کالا از فروشنده، کاملا در محيط الكترونيكي و با استفاده از ابزارهاي نویني چون رایانه، اینترنت و کارتهاي اعتباري انجام مي پذیرد. از ویژگي هاي بازارهاي الكترونيكي مي توان به گسترده شدن این بازارها در سطح بين الملل و درنوردیدن مرزهاي جغرافيایي اشاره کرد. یكي از مهم ترین عوامل ایجاد تحول و توسعه در ساختار و شكل گيري بازارهاي مجازي، ظهور اینترنت به عنوان مهم ترین پدیده در دو دهه ي اخير است. توسعه ي روزافزون اینترنت در کشورهاي مختلف و گستردگی دامنه ي کاربري آن در دور افتاده ترین مناطق شهري و روستایي جهان، موجب مي شود تا راه ها وشيوه هاي نویني در سيستم هاي تجاري و به خصوص شيوه هاي بازاریابي )که ما از آن به بازاریابي الكترونيكي تعبير مي کنيم( به وجود آید )حسيني و همكاران، ۱۳۸۷).

پنج راه برای توزیع یک محصول یا خدمت
بازاریابی شبکه ی اینترنت پست مستقیم بازاریابی تلفنی فروشگاه در معرض دید
شرکت برای فروش محصولات خود اقدام به استخدام یک توذیع کننده می نماید و با دادن جوایز به فروشنده موفق موجب به کارگیری سایر فروشندگان می گردد. شرکت اقدام به ایجاد یک وب سایت کرده و شروع به تبلیغات برای بالا بردن مراحعه کاربران به آن می کند. شرکت اقدام به خرید آدرس های پستی میکند و با استخدام افراد برای نوشتن نامه و ارسال آن به آدرس ها برای خرید محصولات خود می نماید. شرکت اقدام به خرید شماره تلفن های مشتریان بالقوه می نماید و با استخدام افراد برای شماره گیری و تماس با فراد در جهت خرید محصولات توذیع محصول می کند. شرکت اقدام به خرید یا اجاره یک کان در محل پر تردد می کند وبا استخدام فرد و یا افرادی در جهت ارتباط با مشتریان و محصولات خود را به فروش برساند.

بازاریابی در شبکه های اجتماعی
همه ي مردم در زندگي خود با بازاریابي در ارتباط اند. بازاریابي فرایندي است که از طریق آن، استاندارد زندگي مردم توسعه یافته است. تعداد زیادي از افراد فكر مي کنند که بازاریابي با فروش یكي است، اما در حقيقت، فعاليت بازاریابي قبل و بعد از عمل فروش نيز انجام مي شود. بازاریابي عملا فعاليت هاي زیادي )مانند تحقيقات بازاریابي، توسعه ي کالا، توزیع، قيمت گذاري، فروش شخصي و…) را شامل مي شود و هدف آن ارضاي نيازهاي خریدارن و _ همزمان _ نيل به اهداف سازماني است )ایمان خان، ۱۳۸۷).
تعبير قدیمي بازار به معناي محل ارتباط چهره به چهره ي مشتري و فروشنده، و مكاني براي تلاقي عرضه و تقاضا بين آنهاست. در دنياي امروز، با مجموعه تحولات و پيشرفت هاي صورت گرفته در آن، براي و تقاضا بين آنهاست. در دنياي امروز، با مجموعه تحولات و پيشرفت هاي صورت گرفته در آن، براي خرید و فروش، به حضور فيزیكي دو طرف در یک مكان واحد نيازي نيست. گسترش وسایل و امكانات حمل و نقل و اطلاع رساني و ارتباطي _ همانند تلفن و سيستم هاي پستي _ زمينه اي به وجود آورده است که شرکت ها بتوانند سفارش هاي مشتریان خود را از سراسر جهان دریافت و کالاي مورد نظر را براي آنها ارسال کنند. چنانكه پيش تر گفتيم، در تعاریف جدید دانش اقتصاد، بازار شامل مجموعه اي از خریداران بالقوه و بالفعل است که براي دریافت کالا، خدمات یا هر چيز با ارزش دیگري به وجود آمده است (حسيني و همكاران، ۱۳۸۷).
پيشرفت و توسعه ي روز فزون فناوري اطلاعات و ارتباطات، تاثيرات عميق و گسترده اي در فرایندهاي تجاري به وجود آورده؛ و اینترنت به عنوان مؤثرترین زمينه ي بازاریابي الكترونيكي با پوشش جهاني، امكان رسيدن شرکت ها به بازارهاي بين المللي را فراهم ساخته است؛ اما بسياري از شرکت ها در زمينه چگونگي استفاده از روش هاي گوناگون بازاریابي الكترونيكي و تأثيرات آن در بازارهاي صادراتي، از اطلاعات و آگاهي هاي لازم برخوردار نيستند. اینترنت از مهم ترین و بحث انگيزترین موضوعات در تجارت و آموزش بازرگاني است. سرعت توسعه ي بازاریابي اینترنتي بسيار بالاست، به طوري که با کندي تحقيقات و انتشار نتایج آن هم سنگ نيست. مشخص است که بنيادهاي تجاري به سرعت در حال تحول و استقرار در نقاط پویاي جدید است و لذا اینترنت را باید از پردامنه ترین رسانه ها دانست که تغييرات بي شماري در حوزه بازاریابي و توسعه ایجاد کرده است. این قابليت ها بسياري از حوزه ها را در بازاریابي تحت تأثير قرار داده است، که از جمله مي توان به بخش بندي و هدف گذاري، قيمت گذاري، خدمات دهي به مشتري و مدیریت روابط مشتري، بسته بندي، ارتباطات بازاریابي، پيشبرد، کانال توزیع و زنجيره ي ارزش، بازاریابي جهاني و علامت تجاري اشاره کرد )حسيني و همكاران، ۱۳۸۷).
رابطه اصلی سازمان ها و شبکه سازی اجتماعی، نواحی تبلیغات و فروش است فرصت ها فوق العاده و داستان های موفقیت فراوان هستند؛ با این حال، شکست اتفاق می افتد. اتحاد بین سازمان ها و سیاست های شبکه اجتماعی معمولا حول تبلیغات سازمان دهی می شوند. به علاوه، تبلیغات و فروش در دنیاهای مجازی به سرعت در حال رشد است، اما برخی دشواری های پیاده سازی وجود دارد. شبکه سازی اجتماعی احتمالا بهترین فرصت را برای بازاریابی ویروسی (دهان به دهان) به وجود می آورد. روش های تبلیغات مبتکرانه (۲۰۰۷ ،Weber و ۲۰۰۷ ،Zimmeraman)، باید توسط هر بازاریاب مستعد فراگرفته شود. به طور خلاصه شبکه سازی اجتماعی، کانال بازاریابی مهمی را به همراه خود دارد که می توان آن را نادیده گرفت. (۲۰۰۷ ،Weber و ۲۰۰۷ ،Zimmeraman).
فضای مجازی امکان شکل‌گیری اجتماعات جدید را برای کابران فراهم می‌کند. از زمان تونیس (Toniest) و تلاش او برای تعریف دو گونه تجمع انسانی، یعنی «اجتماع» در مقابل «جامعه» گزلشافت و گمنشافت به بعد، همه متفکران علوم اجتماعی و فرهنگی «رودر رو بودن»، «محدودیت تعداد» و «مبتنی بر روابط عاطفی و نه رابطه عقلانی» را از خصائص بنیانی «اجتماع» عنوان کرده‌اند. در سال ۱۹۶۰ نخستین بار بحث شبکه‌های اجتماعی در دانشگاه ایلی نیوز در ایالت متحده آمریکا مطرح شد، پس از آن در ۱۹۹۷ نخستین سایت شبکه اجتماعی به آدرس اینترنتی SixDegress.com راه‌اندازی شد. اما بعد از سال ۲۰۰۲ انفجار تجارت در وب سایت‌های شبکه اجتماعی مانند Lindedin و Orkut و Friendestre و … باعث تحول عظیم در این عرصه و شکوفایی شبکه‌های اجتماعی شد. در سال ۲۰۰۴ سایت‌های شبکه اجتماعی فرینداستر با ۷ میلیون کاربر و مای اسپیس با ۴ میلیون کاربر مقام‌های اول را داشتند.در این سال سایت فیس بوک نیز راه‌اندازی شد. سال ۲۰۰۵، سال‌ ظهور قوانین، ‌برای شبکه‌های اجتماعی بود زیرا بسیاری از اطلاعات شخصی افراد در اختیار این شبکه‌ها بود که قوانینی مشخص برای حفظ این اطلاعات و نوع ارتباطات ایجاد کردند. سرانجام سال ۲۰۰۶، سال گسترش روزافزون کاربران و بازدیدکنندگان وب‌سایت‌های شبکه اجتماعی و هم‌چنین سایر سایت‌های دیگر به شبکه‌ اجتماعی بود.
بیشتر شرکت ها اعتقاد دارند که شبکه های اجتماعی، پتانسیل بالایی بری بهبود تلاش های بازاریابی و فروش دارند. آنها شبکه های اجتماعی را به عنوان روش جدیدی برای برقراری ارتباط با مشتریان جاری و بالقوه می دانند .چندیدن مثال در مورد نحوه استفاده از شرکت ها از فناوری شبکه های اجتماعی برای ساخت و بهبود روابط با مشتریان ذکر می شوند. شرکت ها از وبلاگ ها برای اشاعه اطلاعاتی درباره محصولات خود استفاده می کنند و به سختی کار می کنند تا برنگرش ها و دیدگاه های افرادی که در وبلاگ ها درباره آنها می نویسند، تاثیر گذارند.سازمان های تجاری روش های یافته اند تا درسایت هایSNS محبوب حضور داشته باشند، به طوری که بتوانند مشتریان خود را جذب کنند.
You Tube روش محبوبی برای شرکت ها جهت تبلیغات خود با استفاده از ویدئوهای شفاهی است. این شرکت وبلاگ ها وتابلو های مباحثه را پایش میکند تا به گفته های مشتریان و حتی شرکای خود در این مباحثات گوش دهد و روابط با معنی را شکل دهد. شرکت ها پی برده اند که تبلیغ از طریق شبکه های اجتماعی، کارآمدتر و اغلب کم هزینه تر از تلاش های تبلیغاتی سنتی است. البته، این حوزه خیلی جدید است و شرکت ها در حال یادگیری چگونگی اعمال استراتژی های ISM از طریق سعی و خطا هستند و گاهی اوقات با اندازه گیری اثر بخشی تلاش های خود دست و پنجه نرم می کنند (محمدرضا حقیقی، ۱۳۹۱).

اهمیت فناوری در بازاریابی
زندگي بشر از عصر توليد انبوه به عصر ارتباطات نامحدود و مدیریت اطلاعات و دانش، ارتقاء یافته؛ و تمامي فرایندها و فعاليت هاي اقتصادي، فرهنگي، صنعتي، سياسي و روابط اجتماعي جوامع را تحت تأثير تغييراتي اساسي و پایه اي قرار داده است. چارچوب ساختاري تشكيل دهنده این عصر، توليد و پردازش، انتقال و مدیریت اطلاعات و ارتباطات، به منظور ایجاد پایگاه هاي دانش و معرفت فردي، گروهي، سازماني و کشوري، براي عرضه خدمات الكترونيكي، تشكيل مي دهد؛ از این رو فناوري اطلاعات را )که شامل فناوري هاي به کار گرفته شده در فرایند مذکور است( براي سازمان ها و جوامع بشري، به عنوان عاملي حياتي و تعيين کننده مطرح ساخته است )صفري مهر و آل بدوي، ۱۳۸۷).
در دنياي امروز، اطلاعات نه تنها یكي از منابع و دارایي هاي اصلي سازمان ها شناخته مي شود، بلكه در حكم وسيله و ابزاري براي مدیریت مؤثر سایر منابع و دارایي هاي سازمان )منابع مالي، نيروي انساني و …) نيز به شمار مي رود و از این رو، اهميت و ارزش ویژه اي در سازمان ها دارد؛ اما این ارزش تنها در صورتي محقق و دست یافتني خواهد شد که اطلاعات در زمان مناسب، در اختيار افراد مناسب قرار گيرد و ارتباطات به صورت مطلوب و بهينه در سازمان برقرار گردد. از این رو، فناوري اطلاعات که زمينه سازي براي انتقال، جابجایي، به کارگيري و مدیریت مؤثر اطلاعات در سازمان است، اهميتي حياتي یافته است )یوسفي و همكاران، ۱۳۸۶).

ریسک سازمان ها در ارتباط با شبکه های اجتماعی
بازاریابی و تبلیغات در شبکه های اجتماعی که کمتر تحت کنترل هستند با ریسک همراه است. برای مثال بر طبق (۲۰۰۶ Regan)، هم راستایی محصول یا سازمان با چنین سیاست هایی که در آن ها محتوا، توسط کاربر ایجاد می شود و اغلب ویرایش یا فیلتر نمی شوند، جنبه های منفی خود را دارد. سازمان باید مشتاق گرفتن نقد و بازخورد منفی باشد. اگر سازمان شما دارای روابط مثبت واقعی با مشتریان و بازخورد قدرتمندی است و شما مشتاق این هستید که مشتریان نظرات خوب، بد و ناپسند را به اشتراک بگذارند، آن گاه کاندیدای خوبی هستید. اگر نگران صحبت های مشتریان درباره پیش بینی خود از محصول هستید، محصول یا کسب و کار شما هنوز برای استفاده از شبکه های اجتماعی آمده نشده است ( محمدرضا حقیقی، ۱۳۹۱) .

مزایا و معایب
معایب را میتوان بیشتر به شبکه های اجتماعی دانست آن هم در بحث حقوقی و امن بودن فضای مجازی است که به طور مختصر می توان گفت اطلاعات شخصی افراد امنیت کامل را دارد و یا اینکه بیشتر افراد اطلاعات درست را در اختیار بقیه کاربران قرار نمی دهند و یا اطلاعات کامل را ارائه نمی دهند و همچنین در خصوص امر روان شناسی می توان گفت شبکه های اجنماعی باعث طرد شدن افراد از محیط اجتماعی واقعی می شود و اما در خصوص بازاریابی به ارائه امکانات لازم و بودجه دولتی برمیگردد که بتوان افراد زیادی را تحت پوشش خود قرار داد و امکانات لازم را در اختیار آنان قرار دهد در غیر این صورت مفید واقع نخواهد شد و همچنین امنیت لازم را در موقع خرید برای آنها فراهم نماید و اما مزیت های آن هم در خصوص شبکه های اجتماعی می توان به شناخت و آشنای افراد با فرهنگ های مختلف همچنین تسهیل ارتباطات و به اشتراک گذاری اخبار و ایده ها تبادل دانش به سریع ترین وجه ممکن نام برد و اما در امر بازاریابی تاثیرات مثبتی نیز خواهد داشت که به خرید آسان و تمام وقت می توان اشاره کرد که باعث می شود افراد دغدغه های خرید حضوری را نداشته باشند.
جمع بندی و نتیجه گیری
بازاریابی سنتی به خاطر افزایش خوی مشتری به سمت تبلیغات تلویزیونی و نامه های مستقیم در حال انقراض است .با افزایش محبوبیت سیستم های پیشنهاد محصول، وب سایت های شبکه های اجتماعی و برنامه¬های گفتگوی آنلاین و شبکه¬های اجتماعی بزرگ در همه جا وجود خواهند داشت. شبکه های اجتماعی به طریقی تجارت الکترونیک را متحول ساخته و آن را به سمت مسیری جدید سوق می دهند که با این روش تجارت الکترونیک بر مسائل و مشکلات موجود در کسب و کار و بنگاه های الکترونیکی غلبه کرده است تحقیقات اخیر نشان می دهد که بیان شفاهی میان مشتریان برای رشد و توسعه یک کمپانی به مراتب مثبت تر و بهتر خواهد بود.بازار یابی به طرق شفاهی مزیتی اساسی دارد چرا که پیشنهاد و توصیه از یک دوست یا منبع مورد اطمینان می تواند کمبود اعتبار موجود در تبلیغات را جبران نماید. ماورای بازاریابی، بهینه سازی شفاهی به طور بالقوه قابلیت کاربرد در هر دستگاه و گروه که با وجود منابع کم، از آن انتظار و بازدهی اجتماعی بالایی می¬رود، در آینده شبکه اجتماعی آنلاین سرویس های دیگری مانند فروش کالا را نیز به خدمات خود اضافه نموده تا راه درآمد جدیدی را نیز ایجاد کنند. در تمامي زمان ها و كليه مرزهاي جديد، فرايند بازاريابي رسانه هاي اجنماعي – البته با مزايا و معايبي- كسب و كار را گسترش مي دهند. مديريت صحيح كسب و كار باعث رونق و عدم توجه به آن باعث خسران كار مي شود. اكثر سازمانهاي كوچك از شبكه هاي اجتماعي هنوز استفاده نمي كنند. امروزه بسياري از مشاوران عرصه بازاريابي دررابطه با اينكه مردم چگونه با استفاده از رسانه هاي اجتماعي كسب و كار مناسبي را انتخاب كنند و باعث شكوفايي و پيشرفت شوند مشاوره مي دهند.

منابع
۱٫ سپهر گلریز خاتمی، (۱۳۹۱)، تاثیر شبکه های اجتماعی در بازاریابی الکترونیک ،Khabarfarsi.com
۲٫ محمد نظری (۱۳۸۹)، از مرجع مقالات و آموزش های جوملا فارسی – جومفا شبکه اجتماعی social network
۳٫ پیام طراوتی،(۱۳۹۳)، پایان نامه کارشناسی ارشد، بررسی نقش شبکه ی اجتماعی فیسبوک در انتشار پیام های تبلیغاتی برای جذب مخاطب
۴٫ احد رضایان قیه باشی (۱۳۸۷)، شبکه های اجتماعی
۵٫ دکترسیدعلی رحمانزاده، استادیار و عضوهیات علمی دانشگاه ازاد اسلامی تهران شرق ، محمدرضا حقیقی، کارشناس ارشد علوم ارتباطات دانشگاه ازاد تهران شرق، (۱۳۹۱)، عوامل موثردر افزایش اثربخشی شبکه هاي اجتماعی مجازي درسازمانهاي رسانه ی(موردمطالعه: انجمن مدیران روابط عمومی ایران)
۶٫ سپهر گلریز خاتمی، (۱۳۸۹)، فصلنامه ره آور، شماره ۳۱
۷٫ کتاب شبکه های اجتماعی در محیط وب۲ تالیف و ترجمه سمیه آذرخش، سپیده آذرخش ،نشر آتی نگر
۸٫ گروه پیشگامان، ( ۱۳۸۷)، مقاله ای پیرامون شبکه‌ های اجتماعی نگارنده

۹٫ Abrahamsen, M. H., Henneberg, S. C., & Naudé, P. (2012). Using actors’ perceptions of network roles and positions to understand network dynamics. Industrial Marketing Management, 41(2), 259-269.
۱۰٫ Berthon, P. R., Pitt, L. F., Plangger, K., & Shapiro, D. (2012). Marketing meets Web 2.0, social media, and creative consumers: Implications for international marketing strategy. Business Horizons, 55(3), 261-271.
۱۱٫ Bond III, E. U., Houston, M. B., & Tang, Y. E. (2008). Establishing a high-technology knowledge transfer network: The practical and symbolic roles of identification. Industrial Marketing Management, 37(6), 641-652.
۱۲٫ Chang, Y. T., Yu, H., & Lu, H. P. (2014). Persuasive messages, popularity cohesion, and message diffusion in social media marketing. Journal of Business Research.
۱۳٫ Constantinides, E. (2014). Foundations of Social Media Marketing. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 148, 40-57.
۱۴٫ Constantinides, E., & Fountain, S. J. (2008). Web 2.0: Conceptual foundations and marketing issues. Journal of Direct, Data and Digital Marketing Practice, 9(3), 231-244.
۱۵٫ De Vries, L., Gensler, S., & Leeflang, P. S. (2012). Popularity of brand posts on brand fan pages: an investigation of the effects of social media marketing. Journal of Interactive Marketing, 26(2), 83-91.
۱۶٫ Evans, D. (2012). Social media marketing: An hour a day. John Wiley & Sons.
۱۷٫ Kaplan, A. M., & Haenlein, M. (2010). Users of the world, unite! The challenges and opportunities of Social Media. Business horizons, 53(1), 59-68.
۱۸٫ Lai, L. S., & Turban, E. (2008). Group’s formation and operations in the Web 2.0 environment and social networks. Group Decision and Negotiation, 17(5), 387-402.
۱۹٫ Michaelidou, N., Siamagka, N. T., & Christodoulides, G. (2011). Usage, barriers and measurement of social media marketing: An exploratory investigation of small and medium B2B brands. Industrial Marketing Management, 40(7), 1153-1159.
۲۰٫ Naudé, P., Zaefarian, G., Najafi Tavani, Z., Neghabi, S., & Zaefarian, R. (2014). The influence of network effects on SME performance. Industrial Marketing Management, 43(4), 630-641.
۲۱٫ Öztamur, D., & Karakadılar, İ. S. (2014). Exploring the Role of Social Media for SMEs: As a New Marketing Strategy Tool for the Firm Performance Perspective. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 150, 511-520.
۲۲٫ Park, H., & Kim, Y. K. (2014). The role of social network websites in the consumer–brand relationship. Journal of Retailing and Consumer Services, 21(4), 460-467.
۲۳٫ Peters, K., Chen, Y., Kaplan, A. M., Ognibeni, B., & Pauwels, K. (2013). Social Media Metrics—A Framework and Guidelines for Managing Social Media. Journal of Interactive Marketing, 27(4), 281-298.
۲۴٫ Zhu, Z. (2013). Discovering the influential users oriented to viral marketing based on online social networks. Physica A: Statistical Mechanics and its Applications, 392(16), 3459-3469.

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

x

شاید بپسندید

کلاه‌برداری، بزهکاری‌ها و تخلفات

کلاه‌برداری، بزهکاری‌ها و تخلفات   بزهکاری را می‌توان با توجه به تاکتیک‌های ...